Let’s give credit where it is due.
Sa panahon ngayon, marami nang kabataan ang tahimik na nakikipagbuno sa stress, anxiety, bullying, family conflicts, abuse, at iba pang personal na suliranin. Nakalulungkot na marami sa kanila ang waang mapagsabihan, walang matakbuhan, at walang access sa propesyonal na tulong. Kaya naman ang pagbubukas ng Pampanga Provincial Care and Counseling Center ay isang napapanahon, makatao, at lubhang kapuri-puring hakbang ng Pamahalaang Panlalawigan ng Pampanga sa ilalim ng pamumuno nina Governor Lilia “Nanay” Pineda at Vice Governor Dennis “Delta” Pineda.
Sa loob ng maraming taon, ang mental health ay madalas na napag-uusapan lamang sa mga seminar, conference, at mga awareness campaign. Ngunit para sa isang kabataang dumaranas ng depresyon, matinding stress, o emotional distress, ang kamalayan lamang ay hindi sapat. Ang tunay na kailangan nila ay access sa aktuwal na serbisyo, mga tunay na propesyonal, at isang sistemang handang tumulong sa kanila. Ito mismo ang layunin ng bagong center na nag-aalok ng psychiatric consultation, psychotherapy, counseling, medication support, social welfare referrals, legal assistance, at livelihood interventions para sa mga nangangailangan.
Ang higit na kahanga-hanga sa proyektong ito ay ang pagkilala nito na ang mental health ay hindi lamang usapin ng emosyon o pag-iisip. Kadalasan, ang pinagdaraanan ng isang kabataan ay konektado rin sa kahirapan, mga problema sa pamilya, kawalan ng hanapbuhay, pang-aabuso, o kakulangan ng suportang panlipunan. Dahil dito, pinagsama-sama ng lalawigan ang iba’t ibang ahensiya gaya ng DSWD, DOH, DOLE, Commission on Human Rights, Jose B. Lingad Memorial General Hospital, Pampanga State University, at iba pang mga opisina ng lalawigan upang makapagbigay ng holistic at integrated na support system.
Ito marahil ang isa sa pinakamalalakas na katangian ng sentro: ang tunay na inter-agency collaboration. Madalas nating marinig ang salitang “whole-of-government approach”, ngunit bihira natin itong makita na aktuwal na naisasakatuparan. Sa bagong center na ito, hindi na kailangang magpalipat-lipat ng opisina ang isang kabataang nangangailangan ng tulong. Sa iisang referral system, maaari siyang mabigyan ng counseling, psychiatric intervention, social welfare assistance, legal protection, at maging livelihood support kung kinakailangan. Ito ang uri ng serbisyong tunay na people-centered.
Napakagandang hakbang din ang paglalapit ng serbisyo sa pamamagitan ng mga school counselors, university mental health units, at barangay social workers. Sa katunayan, ang mga guro, guidance counselors, at community workers ang kadalasang unang nakakapansin kapag may kabataang nangangailangan ng agarang tulong. Through this referral network, early intervention becomes possible. Problems can be addressed before they worsen and before lives are permanently affected.
Mahalaga ring bigyang-diin na ang Care and Counseling Center ay hindi lamang isang stand-alone project. Ito ay bahagi ng mas malawak na adhikain ng Pamahalaang Panlalawigan ng Pampanga sa ilalim ng programang “Alagang Kabataan”, na naglalayong palakasin ang child protection, school safety, anti-bullying efforts, at mental health support para sa libu-libong mag-aaral sa mga pampublikong at pribadong paaralan sa buong lalawigan. Maaaring maging malaking tulong din ang center sa pagtugon sa mga insidente ng school-related violence.
Sa isang banda, maaaring isipin ng ilan na mas mahalaga ang mga imprastruktura tulad ng kalsada, tulay, o mga gusali. Ngunit sa kabilang banda, may isa pang uri ng infrastructure na hindi nakikita ngunit napakahalaga: “human infrastructure.” Ang isang counseling center ay maaaring hindi kasing engrande ng isang bagong gusaling pampamahalaan, ngunit ang kakayahan nitong magligtas ng buhay, magpagaan ng kalooban, at magpanumbalik ng pag-asa ay hindi matutumbasan ng anumang pisikal na proyekto.
Marahil, ang pinakamatinding mensahe ng inisyatibang ito ay makikita sa simpleng pahayag na “Abe, Komusta Ka?” Isang simpleng tanong, ngunit isang tanong na maaaring bihirang marinig ng mga kabataang tahimik na nasasaktan. Sa isang mundong puno ng pressure, expectations, at kompetisyon, ang pagtatanong kung kumusta ang isang tao ay isang makapangyarihang paraan ng pagpapakita ng malasakit. Minsan, ang paghilom ay nagsisimula sa pakikinig. Minsan, ang pag-asa ay nagsisimula sa isang taong handang umunawa.
Dapat lamang na palakpakan at kilalanin ang Pamahalaang Panlalawigan ng Pampanga sa proyektong ito. Higit pa sa isang pasilidad, ang Pampanga Provincial Care and Counseling Center ay isang pahayag na ang mental health ay mahalaga, na ang bawat kabataan ay may halaga, at na walang sinuman ang dapat harapin ang kanyang mga laban nang mag-isa.
Kung may isang aral na maibibigay ang proyektong ito sa iba pang lalawigan at lokal na pamahalaan, ito ay ang katotohanang ang tunay na pag-unlad ay hindi lamang nasusukat sa dami ng naitayong gusali kundi sa bilang ng mga buhay na natulungan, napangalagaan, at nabigyan ng pag-asa.
Sa huli, ang Pampanga Provincial Care and Counseling Center ay hindi lamang isang center. Ito ay isang pangako. Isang pangakong nagsasabing sa Pampanga, may mga taong handang makinig, handang umalalay, at handang magsabi ng: “Abe, comusta ka? Maulaga ca.”
