Noong Abril 27, isinulat ko sa aking kolum sa SunStar Pampanga ang tungkol sa isang ordinansa ng Sangguniang Panglungsod ng City of San Fernando, Pampanga na may pamagat na “STOP CHOKING GOODWILL”. Natuwa ako sa balitang nabasa ko sa Facebook na ang ordinansang ito ay hindi inaprubahan ng Sangguniang Panlalawigan (SP) ng Pampanga. Sa aking opinyon, ito ay tamang pasya ng SP ng Pampanga.
Sa gitna ng lumalawak na pangangailangan ng mamamayan sa serbisyong pangkalusugan at mga programang pangkalusugan, madaling isipin na anumang ordinansang may kinalaman sa medical missions o feeding programs ay awtomatikong dapat tangkilikin. Subalit sa isang demokratikong lipunan, hindi sapat ang mabuting layunin. Ang bawat patakaran ay dapat nakaugat sa batas, makatwiran sa pagpapatupad, at hindi nagiging hadlang sa mga serbisyong dapat mas mabilis na maibigay sa publiko.
Kaya naman nararapat lamang na kilalanin ang naging desisyon ng Sangguniang Panlalawigan (SP) ng Pampanga na hindi aprubahan ang mga ordinansa ng Lungsod ng San Fernando at Bayan ng Sasmuan na naglalayong magpatupad ng regulasyon sa pagsasagawa ng feeding programs, medical missions, at iba pang kaugnay na outreach activities.
Bagama’t hindi pa nailalabas sa publiko ang detalyadong mga dahilan ng SP ng Pampanga, mahalagang maunawaan na ang tungkulin ng provincial board ay hindi lamang basta pagtibayin ang lahat ng ordinansang ipinapasa ng mga sangguniang lokal. Bahagi ng kanilang mandato ang tiyaking ang bawat ordinansa ay naaayon sa umiiral na batas, hindi sumasalungat sa mas mataas na mga regulasyon, at hindi lumalampas sa kapangyarihang ipinagkaloob sa lokal na pamahalaan.
Sa katunayan, ang mahusay na pamamahala ay hindi nasusukat sa dami ng mga regulasyong ipinapasa kundi sa kalidad ng mga ito. Kapag ang isang ordinansa ay nagdaragdag ng hindi kinakailangang proseso, pahintulot, o clearance na maaaring magpabagal sa paghahatid ng serbisyong medikal at makataong tulong, may obligasyon ang mga nakatataas na sanggunian na suriin ito sa masusing paraan.
Hindi maikakaila na maraming medical missions at feeding programs ang isinasagawa ng mga pribadong organisasyon, civic groups, paaralan, simbahan, at iba pang volunteer institutions. Ang kanilang lakas ay nakasalalay sa mabilis na pagkilos at boluntaryong paglilingkod. Kapag ang isang mabuting gawain ay nalulubog sa labis na burukrasya, may panganib na mas maraming oras ang gugugulin sa pagkuha ng mga permiso kaysa sa aktwal na pagtulong sa mga nangangailangan.
Ang desisyon ng SP ng Pampanga ay nagsisilbi ring paalala na ang regulasyon at serbisyo publiko ay dapat magkasundo. Oo, mahalagang tiyakin ang kaligtasan ng mga pasyente at mga benepisyaryo. Oo, kinakailangan ang wastong koordinasyon sa mga awtoridad sa kalusugan. Ngunit ang koordinasyon ay hindi dapat mauwi sa labis na kontrol na maaaring makasagabal sa sama-samang pagkilos ng komunidad para sa kabutihang panlahat.
Kapuri-puri rin ang ipinakitang pagiging mapanuri ng provincial board. Sa panahong madalas inaakusahan ang mga institusyon ng pamahalaan na basta na lamang nagtatatakan ng pag-apruba, ang hakbang na ito ay nagpapakita na mayroon pa ring mga mekanismo ng checks and balances na gumagana. Ipinakikita nito na ang bawat ordinansa ay kailangang pumasa hindi lamang sa pagsusuri ng intensiyon kundi maging sa pagsusuri ng legalidad, praktikalidad, at epekto nito sa mamamayan.
Sa huli, ang pinakamahalagang prinsipyong dapat manaig ay ito: ang gobyerno ay dapat maging katuwang ng mga nais tumulong, hindi hadlang sa kanilang pagtulong. Kung may mga pagkukulang man sa mga ordinansang ito, tama lamang na ibalik ang mga ito para sa muling pag-aaral at pagrebisa hanggang sa makabuo ng mga patakarang parehong nagpoprotekta sa publiko at nagpapalawak sa diwa ng boluntaryong paglilingkod.
Sa pagkakataong ito, ang naging desisyon ng Sangguniang Panlalawigan ng Pampanga ay maituturing na isang mahalagang paalala na ang mabuting layunin ay dapat laging samahan ng mabuting batas. At kapag may pagdududa, mas makabubuting itama muna ang polisiya kaysa payagang magkabisa ang isang ordinansang maaaring magdulot ng hindi inaasahang hadlang sa pagtulong sa kapwa.
