Moabot sa 1,000 ka mga lumolupyo sa lungsod sa San Remigio, Cebu, ang gipang-relocate human gideklarar sa mga opisyal nga "no-build zones" ang ilang mga gipuy-an tungod sa nadiskubrehan nga kapin sa 60 ka sinkholes human sa magnitude 6.9 nga linog nga niigo sa probinsya.
Si Mayor Mariano Martinez nisulti sa mga tigbalita niadtong Huwebes, Nobyembre 27, 2025, nga ang sinkholes duol sa mga residential area maoy nag-aghat sa mga opisyal sa pagpabakwit sa apektadong mga pamilya ngadto sa government Smart Houses o temporaryo nga mga shelter.
“Kining mga sinkhole duol sa mga residential area gikonsiderar na karon nga usa ka no-build zone. Busa, kinahanglan gyud namo sila nga papahawaon. Problema kini nga kinahanglan pa namo nga masulbad tungod kay kinahanglan gyud namo silang ibalhin,” matod ni Martinez.
Matod ni Martinez nga gibanabana nga 200 ngadto sa 250 ka mga pamilya ang naapektuhan sa mga sinkhole, usa sa mga hagit nga giatubang sa lokal nga kagamhanan (LGU).
Dugang niya, pipila ka mga residente ang nagpabilin sa ilang mga balay, nagdumili sa pagbalhin bisan pa sa paningkamot sa mga awtoridad.
Nagplano ang mga opisyal sa lungsod nga mopalit og yuta alang sa mga pamilya nga na-displace ug gikonsiderar usab ang dugang nga mga lote alang niadtong gusto nga magpabilin nga duol sa ilang panginabuhian.
Samtang gihan-ay na ang mga plano sa pagbalhin, giinsistir ni Martinez nga ang pagseguro sa pundo nagpabilin nga usa ka hagit.
Nagpahayag siya og paglaum nga, susama sa tubag pagkahuman sa Bagyong Yolanda, ang mga langyaw o non-government organizations (NGOs) mahimong motabang sa pagtukod og mga balay.
Bisan pa og buwan na ang ninglabay human sa magnitude 6.9 nga linog niadtong Septiyembre 30, nagpadayon ang San Remigio sa pag-atubang og mga hagit, lakip na ang subsob apan dili kaayo kusog nga aftershocks ug ang pagkadiskubre sa 60 ka sinkholes.
Gibanabana sa mga opisyal nga ang gidaghanon sa sinkholes mahimong moabot sa 100, matod ni Martinez, ug nidugang kini katong wala pa ma-dokumento, makita sa dili sementado nga interior area.
Matod ni Martinez nga ang ubang sinkholes nagsugod isip gagmay nga mga buslot ug anam-anam nga nagkadako tungod sa nagpadayon nga aftershocks. Dugang pa niya, nidaghan usab ang gidaghanon sa sinkholes nga nahugno ngadto sa dagkong mga lungag.
Ang linog nga magnitude 6.9 niadtong Septiyembre, nga usa sa labing kusog sa Cebu sulod sa pipila ka mga dekada, maoy hinungdan sa pagkaylap sa kadaut sa tibuok probinsya, lakip ang pagkahugno sa imprastraktura, mga landslide, ug ang pagporma sa sinkholes.
Gipasabot kaniadto sa Department of Environment and Natural Resources - Mines and Geosciences Bureau (DENR-MGB) nga ang sinkholes maoy mga depresyon o mga lungag sa yuta nga resulta sa pagkahugno sa mga surface layer, nga kasagaran mapadali sa kusog nga ulan, linog, o natural nga pagkabanlas sa ilawom sa yuta (underground erosion).
Sa San Remigio, ang mga geologist niingon nga ang kombinasyon sa seismic tremors ug dili lig-on nga yuta nga limestone maoy posibleng hinungdan sa pagkaporma sa sinkholes. / DPC