Kapin sa 300 ka public utility vehicles (PUVs), lakip na ang mga taxi, modern jeepneys (MPUJs), ug Transport Network Vehicle Service (TNVS) ang hangtod karon wala pa makabalik sa ilang operasyon human nalumos sa baha atol sa pagkusokuso sa Bagyong Tino niadtong Nobiyembre 4, 2025.
Si Eduardo Montealto Jr., director sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) 7, nibutyag sa SunStar Cebu niadtong Huwebes, Nobiyembre 20, 2025, nga ang operasyon sa transportasyon naapektuhan pag-ayo tungod sa kadaghan sa nalumos nga PUVs, ilabi na kadtong sakop sa mga kooperatiba sa Sugbo.
Gitaho ni Montealto nga kadaghanan sa mga sakyanan nga nalumos giparada sa mga garahe sa kooperatiba sa Mandaue City nga gibahaan dihang niawas ang sapa sa Butuanon.
Duna sa’y naapektuhan nga mga unit sa Amihanang Sugbo ug sa Talisay City atol sa Bagyong Tino.
Ang datos sa LTFRB 7 nga gisugdan pagkuha niadtong Nobiyembre 6, nagpakita nga 324 ka sakyanan ang naapektuhan: 187 ka Taxis, 122 ka Modern Jeepneys (MPUJs), ug 15 ka TNVS.
Matod ni Montealto, ang labing grabe nga naigo mao ang rota sa 01K o Parkmall paingon sa Urgello vice versa nga kaniadto adunay 110 ka operational nga MPUJ units apan karon 56 na lang ang nagdagan.
Naapektuhan sab ang mga rota gikan sa Talisay City ug Consolacion paingon sa Cebu City, ingon man ang halos tanang units sa Amihanang Sugbo, ilabi na sa Liloan ug Danao.
Bisan sa kadaot, igo pa ang suplay sa MPUJs sa Sugbo alang sa mga operator aron maka-deploy og backup nga mga unit samtang gipaayo pa ang mga sakyanan.
Gibanabana nga 20 porsiyento sa kinatibuk-ang fleet, o mga 400 sa 2,100 ka units ang nagpabilin nga standby.
Nagpahigayon sab ang LTFRB og special permits aron matabangan ang operators tungod sa nihit nga sakyanan.
Apan matod ni Montealto, ang pagkaayo ug pagpaandar og balik sa mga sakyanan magkinahanglan pa og panahon tungod kay ang uban kinahanglan pa nga ilisan og makina.
KUWANG OG DRAYBER
Gawas sa kadaot sa sakyanan, gitumbok sab ni Montealto ang nagpabiling problema sa kakuwang sa mga drayber, human sa magnitude 6.9 nga linog ug nisamot human sa bagyo.
Ang LTFRB 7 nagpahigayon og ikatulo nga tigom uban sa mga operator niadtong Nobiyembre 19, diin ang una nga gikabalak-an mao ang kakuwang sa drayber nga nakabalda sa serbisyo sa pampublikong transportasyon.
Matod niya, 18 ka drayber ang unang naapektuhan sa linog ug nisaka pa ang gidaghanon human sa Bagyong Tino.
Dugang niini, 150 ka available nga units ang nagpabiling wala nagdagan tungod sa kakulang sa drayber kinsa kadaghanan kanila nahimong biktima sab sa kalamidad.
LISOD ANG SAKAY
Namatikdan sa daghang sumasakay nga ang oras sa paghulat alang sa mga PUV ug bisan sa mga ride-hailing apps nitaas pag-ayo human sa Bagyong Tino sa Sugbo niadtong Nobiyembre 4, 2025.
Si Marshanell Villegas, usa ka commuter gikan sa Mactan, Lapu-Lapu City paingon sa Ayala Center Cebu, niingon sa SunStar niadtong Miyerkules, Nobiyembre 19, 2025, nga aduna gyu’y mga adlaw nga dugay kaayo siyang maghulat sa jeep, rason nga malangay sa trabaho.
Matod niya, dugay ang linya sa paghuwat sa terminal sa Pacific Mall human sa Bagyong Tino ug ang traffic congestion gikan sa terminal paingon sa Cebu-Mactan Bridge molungtad og duha ka oras atol sa peak hours.
Mas gipili niya ang pagsakay og bus diretso sa Mactan imbes nga mosalig sa mga PUV ug MPUV nga kasagaran maghuot ug lisod ang sakay.
Si Cedric Cañal nipaambit sa iyang kasinatian nga niabot og 40 minutos siyang naghulat sa ride-hailing service atol sa rush hour samtang nagdali siya sa usa ka event.
Bisan sa iyang pagtanyag og P200 nga tip sa app aron madani ang mga drayber, wala gyud siya makakuha og sakay ug gipili na lang ang habal-habal, apan mas dako ang iyang gibayaran.
Matod niya, sa wala pa ang bagyo, mas sayon ang pag-book apan karon ang mga oras sa paghulat nahimong dakong problema.
Si John Victor Geneyas niingon sab nga dako gyud ang kakulang sa mga sakyanan sa pampublikong transportasyon bisan gani sa mga oras nga gaan ang dagan sa trapiko, ilabi na sa mga rota paingon sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ug Siyudad sa Mandaue.
Tungod niini, nagsalig na lang siya sa mga ride-hailing apps pagpaingon sa trabaho.
Si Maria Diana nitug-an usab nga ang ride-hailing apps nakasinati og taas nga waiting time sa mga
booking nga moabot og tunga sa oras human sa bagyo, itandi sa naandan nga lima ka minutos.
Gilikayan na niya ang pag-commute gamit ang mga MPUV tungod sa kanihit niini panahon sa rush hours ug sa grabeng trapiko sa Minglanilla ug Cebu City. / dugang taho ni Bryce Ken Abellon, USJ-R intern