

Wilfredo G. Anoos
Ang paglunsad sa gitawag og “RAGE Coalition” sa Kabisay-an nagpakita sa panagtapok sa politika—nagpadayag kini sa desperadong paningkamot aron mapadayon ang politikal nga pagkaluwas sa usa ka pamilya taliwala sa nagkadaghang legal ug etikal nga mga isyu nga ilang giatubang. Bisan pa sa nindot paminawon nga kahulogan sa “Reform Alliance for Accountability, Good Governance and Ethics,” klaro nga ang tumong niini dili reporma kondili ang pagpanalipod sa pamilyang Duterte sa hustisya ug accountability.
Ang pagtambong ni Sebastian Duterte sa maong kalihukan sa Sugbo niadtong Mayo 10, sa wala pa ang deliberasyon sa House of Representatives kabahin sa impeachment complaint batok ni Sara Duterte, dili aksidente. Kini usa ka klarong demonstrasyon sa gahom aron ipakita nga aduna gihapon silay suporta ug impluwensya sa politika. Ang alyansa uban sa PDP, Partido Reporma, ug Reform PH murag gihimo dili aron depensahan ang demokrasya, kondili aron mapanalipdan ang dinastiyang Duterte gikan sa mga legal nga hulga nga ilang giatubang.
Usa ka koalisyon nga naggamit sa mga pulong sama sa “accountability” ug “good governance” karon nagbarog alang sa usa ka pamilya nga dugay nang nalambigit sa daghang kontrobersiya. Si kanhi Presidente Rodrigo Duterte padayon nga giusisa sa internasyonal nga komunidad tungod sa madugong gubat kontra druga nga niresulta sa liboan ka kamatayon ug nakaaghat sa imbestigasyon sa International Criminal Court.
Samtang si Sara Duterte nag-atubang sa impeachment complaints may kalabutan sa confidential funds, posible nga sayop nga paggamit sa pundo sa gobiyerno, ug kakulang sa transparency. Si Paolo Duterte o Polong, ug si Mans Carpio, dugay na sab nga nalambigit sa mga alegasyon ug pangutana bahin sa ilang bahandi, impluwensya, ug mga transaksiyon sa politika.
Imbes nga atubangon kini pinaagi sa matinud-anon ug transparent legal nga proseso, pirmi nga gihimong depensa sa kampo sa Duterte ang pag-angkon nga sila kuno gipolitika ug gilutos.
Nahimo nang pamilyar ang ilang estratehiya: langayon ang mga kaso, atakehon ang mga institusyon, tigumon ang mga loyal supporters, ug himuon nga daw gidaogdaog ang pagpangayo og accountability.
Kini nga taktika dili alang sa pagpalig-on sa demokrasya, kondili alang sa pagpaluya sa pagsalig sa katawhan ngadto sa mga institusyon sa higayon nga mangayo na kini og tubag.
Ang maayong pagdumala dili masukod sa kadaghan sa tawo sa rally, emosyonal nga mga pakigpulong, o pagkamaunongon sa partido. Masukod kini sa transparency, respeto sa mga institusyon, ug kaandam nga moatubang sa balaod.
Kon nagtuo ang pamilya Duterte nga walay basehan ang mga alegasyon batok kanila, nan ang hustong tubag dili ang drama sa politika kondili ang matinud-anong pag-atubang sa legal nga proseso.
Ang korte, impeachment trial, ug internasyonal nga imbestigasyon anaa aron pagpangita sa kamatuoran, dili aron mahimong instrumento sa propaganda.
Ang demokrasya nanginahanglan og mga lider nga andam motubag sa mga pangutana, dili mga lider nga magtukod og koalisyon aron malikayan ang accountability.