Ang bag-ong resolusyon nga gipasar sa Cebu Provincial Board nga nag-awhag sa Marina 7 sa pagrepaso ug pag-imbestigar sa fuel surcharge nga gipahamtang sa mga barko nga adunay ruta sa mainland Cebu ug isla sa Camotes usa ka maayong kalamboan. Alang kanamo'ng mga lumolupyo sa Camotes, ilabi na sa lungsod sa Poro, ug sa ubang kalungsoran, sama sa San Francisco, Tudela, ug Pilar.
Kini nga isyu dili lang mahitungod sa presyo sa plete apan mahitungod sa hustisya, panubag sa responsibilidad, ug sa dugay nang gibug-aton nga gidala sa komunidad sa mga isla.
Sa dihang niumento ang presyo sa gasolina ug diesel sa unang bahin niining tuiga, gitugotan ang mga shipping company sa pagpahamtang og temporaryong fuel surcharge.
Niadtong panahona, nasabĀtan sa publiko ang panginahanglan niini nga kinahanglan sa mga operator ang dugang kita aron matabangan sila nga makapadayon sa ilang operasyon taliwala sa taas nga gasto sa krudo.
Bisan pa sa dugang bayrunon, gidawat kini sa mga pasahero tungod kay giingon man nga temporaryo lang kini.
Apan karon, human sa pipila ka bulan ug bisan pa sa klarong pagkunhod sa presyo sa gasolina ug diesel sa kalibutan, nagpadayon gihapon ang pagpangolekta sa fuel surcharge.
Alang sa mga residente sa Camotes, dako kaayo ang epekto niini. Dili sama sa mga tawo sa mainland nga adunay daghang kapilian sa transportasyon, kami nga nagpuyo sa isla nagsalig lamang sa barko aron makaadto sa Sugbo.
Ang matag biyahe alang sa tambal, pag-eskwela, transaksyon sa gobyerno, o pagpamaligya nagkinahanglan nga moplete, ingon man, ang matag sako sa bugas, matag materyales sa konstruksyon, ug matag produkto nga ipasulod sa isla maapektuhan sa taas nga gasto sa transportasyon.
Ang kamatuoran mao nga ang mga pasahero napugos sa pagbayad tungod kay halos walay laing kapilian. Sa mga pantalan sa Poro, sa San Francisco, sa Liloan, ug sa Danao City, limitado kaayo ang kompetisyon.
Dili sama sa ubang mga ruta diin makapili ang mga biyahero og mas barato nga operator, ang mga taga-Camotes kasagaran walay lain nga mapilian gawas sa kasamtangang serbisyo. Tungod niini, huyang ang posisyon sa mga konsumidor ug dali silang maapektuhan sa mga bayrunon nga mahimong molungtad bisan wala nay klarong rason.
Mao nga importante kaayo ang transparency nga ipadayag sa mga shipping company ang tinuod nga basehan sa ilang mga bayronon, ug kinahanglan usab nga sigurohon sa mga regulator nga ang plete nagpakita sa tinuod nga gasto sa operasyon.
Dili lamang kini problema sa mga pasahero. Ang taas nga gasto sa transportasyon makaapekto sab sa turismo, makapaluya sa negosyo ug pagpamuhunan, ug makapasaka sa presyo sa mga batakang palaliton sa isla.
Sa katapusan, ang kasagarang o average ug low income nga pamilya mao gihapon ang labing maigo niini.
Ang Cebu Provincial Board ug ang San Francisco Municipal Council angayng pasalamatan tungod sa ilang pagbaton niini nga isyu. Gipakita nila ang tinuod nga pagbati sa daghang mga Camotesnon nga dugay nang nagtinguha og mas patas ug mas transparent nga sistema sa transportasyon.
Karon, adunay higayon ang Marina 7 nga ipakita nga ang regulasyon dili lamang alang sa pagpanalipod sa negosyo kundili alang usab sa kaayohan sa katawhan. Kon mikunhod na ang presyo sa krudo, ang publiko angayng hatagan og klarong katin-awan o, mas maayo pa, usa ka patas nga pagkunhod sa plete.
Alang sa katawhan sa Camotes, ang makatarunganong gasto sa transportasyon dili usa ka pribilehiyo kni usa ka panginahanglan.
Hinaot pa unta nga kahatagan og katin-awan kon temporary lang ba ang gipaningil nga dugang fuel surcharge