Adunay pangutana sa mga Camotesnon: Nganong ang dagkong linya sa kuryente gikan sa geothermal fields sa Tongonan, Leyte nga duol ra sa Camotes, deretso man ngadto sa mainland Cebu, apan wala man nakahimo og koneksiyon alang sa mga isla sa Camotes?
Kini pangutana bahin sa oportunidad, hustisya sa enerhiya, ug kaugmaon sa atong mga isla.
Ang Tongonan Geothermal Field sa Leyte gipalambo aron makahatag og kasaligan nga tinubdan sa kuryente ug aron maminusan ang pagsalig sa Pilipinas sa imported nga lana. Sa dekada 1970, human sa krisis sa lana, nisamot ang paningkamot sa gobiyerno sa pagpangita og kaugalingong tinubdan sa enerhiya.
Niadtong 1976 nadiskobrehan ang unang importanteng lawom nga geothermal well, ug niadtong 1977 nagsugod ang 3-MW pilot plant. Pag-abot sa 1983, gikomisyon ang 112.5-MW Tongonan I.
Kini usa ka dakong kalampusan sa nasod. Apan samtang ang Leyte nahimong dakong tinubdan sa renewable geothermal electricity, ang mga isla sa Camotes—Pilar, Tudela, Poro ug San Francisco nga mga lungsod— nagpabiling nag-atubang sa kaugalingo’ng problema sa suplay ug gasto sa kuryente.
Ang Camotes dili man layo sa Leyte. Sa tinuod, ang Camotes Sea mao lamang ang nagbulag sa duha ka dapit.
Nganong ang transmission infrastructure wala man giplano nga adunay sanga padulong sa Camotes sa wala pa mipadayon ngadto sa mainland Cebu?
Tinuod, dili ingon kasayon ang pagsumpay sa usa ka submarine high-voltage cable. Kinahanglan og substation, transformer, protection system, transmission facilities, environmental assessment, dakong kapital, ug tukmang feasibility study.
Tingali sa panahon nga gihimo ang proyekto, gamay pa ang electricity demand sa Camotes aron mahimong prayoridad ang maong investment.
Apan lahi na ang Camotes karon, nagkadaghan ang populasyon, negosyo, tourism establishments ug panginahanglan sa kuryente.
Apan ang mahal nga electricity bill nagpabiling kabalaka sa daghang panimalay. Ang pagsalig sa diesel generation nagpasabot usab og pagsunod sa presyo sa fuel, maintenance ug operational costs.
Mao nga ang pangutana karon dili na lamang, “Nganong wala ta makonektar kaniadto?” “Mahimo ba nato kining buhaton karon?”
Mahimo bang tun-an pag-usab ang posibilidad sa usa ka Leyte-Camotes renewable-energy interconnection?