Wilfredo G. Anoos
Nahuman na ang piniliay sa Mayo 2025 ug nahibilin ang mga mananaog gikan sa 12 ka senador, mga kongresista, gobernador, SPs, mayor ug mga SB. Apan human nipahiluna ang mga abag sa kampanya, nitungha ang mga pagpanghimatuod nga lain kaayo’g hulagway – dili kadaugan, kondili paglimbong ug pagpasipala sa pagsalig sa katawhan.
Bag-ong mga kaplag nakapukaw sa konsensya sa Sugbo: milyon-milyon nga kantidad sa mga smart TV para sa pagtudlo sa mga tunghaan karon nangalumos sa baha sa gitago-ang lugar ug karon dili na magamit.
Dugang pa sa mga iregularidad mao ang pagpahibalo nga adunay usa ka bilyon nga pundo sa Cebu Provincial Special Education Fund (SEF) nga para unta sa pagtukod og mga classroom ug pag-hire og mga magtutudlo aron molambo ang kalidad sa edukasyon. Sa social media nisinggit ang kasakit sa mga magtutudlo ug sa Parent Teacher Community Association (PTCA) nga napugos sa pagpangayo og donasyon aron lang makaangkon og gamit ug mga pasilidad. Imbes nga bag-ong mga classroom, ang giatiman ug gipangtaguan na man hinuon ang mga kuwarta para niini.
Apil sa gipangtaguan ang mga dugay na kaayong nabakante nga mga plantilla nga posisyon gikan sa natural vacancies – dili para sa mga kwalipikado apan para sa mga paryente sa opisyales nga nag-eskwela pa o para sa makabayad sa taas nga presyo. Kining binuang nga mga buhat nakapahimo og non-compliance sa mga hingtungdan nga mga ahensiya sa ilang mga statutori ug mga regulasyon nga balaod sa insaktong edukasyon sa mga kabataan. Kini nga mga isyu – nasudnon ug lokal – nagpamatuod sa usa ka mapait nga kamatuoran: ang gahum nagpanalipod sa iyang kaugalingon. Gikan sa Korte Suprema hangtod sa mga Kapitolyo, ang paglangan sa hustisya ug pag-abuso sa pundo sa katawhan nag-alagad sa usa ra ka agalon: impunidad.
Ang pagsalig sa katawhan gibaligya alang sa impluwensya, koneksyon, ug kahasol.
Sa pagtumaw sa mga kamatuoran, ang pangutana naa na sa katawhan. Atong pasagdan na sab ni nga mura lang og kasaba human sa piniliay? O magsugod ba kini sa pagpaningil gikan sa Senado hangtod sa labing gamay nga school board? Sa tanang gipadayag, klaro ang usa ka butang: ang demokrasya nga walay panubag, usa ra ka ilusyon. (wilfredogubalaneanoos@gmail.com)