Wilfredo G. Anoos
Niadtong gabii sa Septiyembre 30, 2025, gikulbaan ang tibuok isla sa Sugbo sa kusog nga linog nga 6.9 magnitude nga gisundan pa gyud sa daghang mga aftershock. Apan labaw pa sa pag-uyog sa yuta, gipauyog usab niini ang among pagsalig sa kaluwasan sa mga bilding nga gigamit sa among mga estudyante, magtutudlo, ug mga kawani. Ingon nga usa ka administrador sa usa sa mga campus sa Cebu Technological University (CTU) sa San Fernando, kini nga kasinatian naghatag og dakong pagtulun-an nga ang tinuod nga kalig-on sa edukasyon dili lang natukod sa semento ug puthaw, apan usab sa katin-awan, integridad, ug responsibilidad.
Paglabay sa pila ka adlaw human sa linog, samtang among gisusi ang mga estruktura sa kampus, nadiskobrehan nako ang usa ka makapalisang kamatuoran—duha ka dagkong bilding nga gigamit karon sa mga estudyante ug kawani, ang College of Technology (CoT) ug ang Administration Building, gitukod sa Department of Public Works and Highways (DPWH) pinaagi sa ilang gitawag nga “amigo” nga kontraktor. Kini nga mga proyekto gipundohan sa administrasyon sa kanhi mayor sa lokal nga kagamhanan sa San Fernando, Cebu.
Apan samtang akong gipasuta ang mga dokumento alang sa post-quake safety ug insurance requirements, akong nasuta nga wala diay natunol ang mga importante nga permit—mga dokumentong kinahanglan gayud nga gi-process, giaprobahan, ug gi-turn-over sa tinuod nga mogamit niini.
Kini nga kakulangan dili lang simpleng lapses sa papeles; dakong risgo kini sa responsibilidad, seguridad, ug legalidad. Kon way permit samala sa Building, Occupancy, ug Electrical Permits, dili lang kami lisod makakuha ug CHED-COPC accreditation, electrical connection, ug GSIS insurance, apan mahimong magsangko pa kini ug mas grabe nga epekto.
Ang Commission on Audit (COA) posibleng magpagawas ug Audit Observation Memorandum (AOM) batok sa CTU tungod sa kakulang sa dokumentaryong ebidensya sa legalidad sa paggamit sa maong mga bilding. Kini nga AOM mahimong usa ka basehan sa pag-imbestiga ug pagduda sa pamaagi sa pag-turn over sa proyekto nga mahimong makadaot sa imahe ug kredibilidad sa institusyon.
Karon, gipaninguha nako nga makuha ang tanan nga dokumento ug klaruhon ang proseso—dili lang aron makakumpleto sa requirements, apan aron mapanalipdan ang interes ug kaluwasan sa mga estudyante, magtutudlo, ug ang mga kawani.