Ang Pilipinas bisan pa sa saad alang sa kalambuan ug sa kaisog sa katawhan, balik-balik nga nabudhi sa mga namunoan. Gikan sa usa ka administrasyon ngadto sa lain, ang pagpangawat ug korapsiyon pirmi nga gitabunan sa ngalan sa “serbisyo publiko.”
Sa panahon ni Ferdinand Marcos Sr., klaro labing grabe nga porma sa korapsiyon ilawom sa diktatoryal nga gobiyerno. Ang Martial Law dili lang aron ipahunong ang oposisyon, apan usa kini ka instrumento aron nakatutok sa gahom ug itipas ang bahandi sa nasod ngadto sa bulsa sa mga kroni ug sa ruling elite.
Ang pagpangawat sa iyang panahon nitupong og bilyunes ka dolyar ug ang gipakitang kalambuan pinaagi sa mga imprastruktura kasagaran giuban sa utang.
Kini nga dakong limbong niresulta sa makasaysayang EDSA People Power Revolution niadtong 1986, diin ang mga Pilipino nibarog aron ibalik ang demokrasya.
Si Joseph Estrada, sa sinugdan gitan-aw nga bayani sa masa, nadani sab sa pangdaot. Ang jueteng payola scandal ug sayop nga paggamit sa tobacco excise taxes nagpamatuod sa iyang pagtuyok sa salig sa publiko.
Sa EDSA II, gihaw-as siya sa gahom, usa ka ebidensya nga ang espiritu sa Pilipino dili modawat og klarong korapsiyon, apan nagpamatuod sab nga lalom na kaayo ang kultura sa pagpangawat sa gobiyerno.
Ang administrasyon ni Gloria Macapagal-Arroyo nag-padayon sa maong kangitngit, bisan pa man sa iyang pagpanghambog nga nisaka ang ekonomiya, nagpabilin ang mga anino sa eskandalo. Ang “Hello Garci!” nga isyu nipakita og panapton sa kadaot sa eleksyon, samtang ang ZTE-NBN deal nagbisto sa mga kasabotan nga nagkompromiso sa interes sa nasod.
Para sa kadaghanan, kini nga mga kaso nagpakita nga ang mga lider padayon nga naggamit sa ilang poder alang sa kaugalingong kapuslanan nga nagpaluya sa institusyon sa demokrasya.
Si Rodrigo Duterte nga nisaka sa poder uban sa saad nga tapuson ang druga ug korapsiyon, nagpabilin nga polarizing ang legasiya. Ang extrajudicial killings sa iyang drug war nilimbong sa nasod sa isyu sa tawhanong katungod.
Samtang padayon ang korapsiyon pinaagi sa ghost projects, bilyunes nga questionable kickbacks, ug ang walay pugong nga operasyon sa Pogos (Philippine Offshore Gaming Operators).
Ang iyang kahigalaay sa Communist China ug pakigdugtong kang Vladimir Putin sa Russia naghatag og dugang kabalaka, kay basin masakripisyo ang soberanya sa Pilipinas.
Karon, ilawom sa administrasyon ni Ferdinand Marcos Jr., nibalik na sab ang kasaysayan, bisan pa sa pagpakita og hulagway sa kalinaw ug “Build, Build, Build,” nisulod na ang imbestigasyon sa mga kontraktor, Department of Public Works and Highways (DPWH), ug ubang opisyal.
Padayon ang mga akusasyon sa korapsyon nga naglambigit sa gobiyerno nga nagduha-duha kon nakakat-on ba gyud ang nasod gikan sa kasinatian sa kagahapon?
Dili na kini ikalimod, ang mga lider natakuban sa ngalan sa serbisyo apan adunay anomaliya, samtang ang ordinaryong Pilipino ang nag-antos. (wilfredogubalaneanoos@gmail.com)