Ang seguridad gitukod aron manalipod, dili aron mosilot. Apan sa ganghaan sa Softouch Subdivision sa Calajoan, Minglanilla, usa ka dugay na nga polisiya—“No ID, No Entry”—nahimong tinubdan sa panagbangi, kalisdanan, ug legal nga kabalaka, ilabi na kon hugot kaayong ipatuman batok sa mga drayber sa traysikel, motorsiklo, ug e-bike nga nagpasakay og mga tag-iya sa balay, senior citizens, mga persons with disabilities (PWDs), ug mga residente nga adunay kahimtangan sa panglawas.
Tin-aw nga adunay katungod ang mga homeowners’ association sa pagdumala sa pagsulod sa pribadong subdivision. Apan kini nga katungod dili walay utlanan. Kinahanglan kini maglihok sulod sa balangkas sa nasudnong balaod, mga garantiya sa Konstitusyon, ug batakang prinsipyo sa pagka-makatawhanon.
Sa dihang ang usa ka lagda magsugod sa pagdili sa pagsulod sa mga tawo nga legal ug hustong may katungod mosulod—ilabi na ang mga delikado o bulnerable nga sektor—ang isyu dili na seguridad, kondili kawalay-hustisya.
Sumala sa Republic Act No. 7277 (Magna Carta for Persons with Disabilities), ang mga PWDs ginahatagan og katungod sa patas nga access sa transportasyon, pasilidad, ug serbisyo. Bisan unsang polisiya nga epektibong mopugong sa usa ka PWD sa pagsulod sa iyang kaugalingong panimalay—tungod lamang kay walay personal o subdivision ID ang drayber o tungod kay traysikel o e-bike ang gigamit—mahimo nga diskriminasyon. Klaro ang balaod: ang access angay pasayunon, dili babagan.
Sa samang paagi, ang Expanded Senior Citizens Act (RA 9994) nagpalig-on sa obligasyon sa Estado nga panalipdan ang kalihukan, kaluwasan, ug dignidad sa mga senior citizen. Ang pagpugos sa mga tigulang nga molakaw og layo, maghulat og dugay sa ganghaan, o mobalhin og sakyanan tungod sa hugot ug walay konsiderasyon nga pagpatuman sa polisiya dili lang dili makatarungan—dili makatawhanon.
Labaw pa sa mga balaod nga estatutoryo, anaa sab ang konstitusyonal nga katungod sa kabtangan ug sa kagawasan sa paglihok.
Ang mga homeowners adunay katungod nga maka-access sa ilang mga balay gamit ang ligal nga paagi sa transportasyon. Ang usa ka polisiya sa subdivision dili makalabaw sa maong mga katungod, ilabi na kon adunay mas gaan ug makatarunganong alternatibo, sama sa manwal nga beripikasyon, kumpirmasyon sa tag-iya sa balay, o conditional entry log.
Gikan sa panan-aw sa pagka-makatawhanon, mas klaro pa ang problema. Ang mga security guard sa ganghaan kanunayng ibutang sa lisod nga kahimtangan, tungod kay sila gisugo sa pagpapatuman sa mga lagda nga walay klarong giya sa mga eksepsiyon. Kon ang mga lagda ipatuman sa mekanikal nga paagi—walay konsiderasyon sa emerhensiyang medikal, pisikal nga limitasyon, o dignidad sa tawo—ang resulta mao ang walay pulos nga panagbangi tali sa mga guwardiya ug residente. Walay mapuslan niini.
Ang mga security guard angay palig-onon, dili basulon. Ang tinuod nga pagpalig-on nagagikan sa mga polisiya nga moila sa ligal nga mga eksepsiyon ug mohatag og diskresyon nga ginatultolan sa kalooy ug balaod.
Ang usa ka polisiya nga motugot sa pagsulod sa traysikel, motorsiklo, o e-bike nga nagpasakay og homeowners—ilabi na ang mga PWDs, senior citizens, o masakiton—dili makapaluya sa seguridad. Mopalig- on kini sa pagsalig sa komunidad.
Ang tinuod nga seguridad dili masukod sa kahugot sa pagpapatuman sa lagda, kondili sa ka-makatarunganon ug ka-makatawhanon nga aplikasyon niini.
Ang Softouch Subdivision adunay kahigayunan nga matul-id ang dugay na nga problema pinaagi sa pagpahiangay sa ilang mga polisiya sa balaod sa Pilipinas ug sa mga bili sa pagka-tawo.
Sa pagbuhat niini, ilang mapanalipdan dili lang ang mga residente, kondili usab ang integridad ug dignidad sa mga guwardiya nga nanumpa sa pag-alagad kanila.