By: Wilfredo G. Anoos
Ang Mayo 12, 2025 nga eleksyon sa Sugbo wala lang mo-marka og kausaban sa liderato-kondili ni-singyas kini’g sugod sa politikanhong paghigmata sa kadaghanang katawhan sa Sugbo. Sa makabungog ug makasaysayanong pagpangugat ni Pamela Baricuatro nga nipalagpot sa naglingkud nga si Gob. Gwendolyn “Gwen” Garcia, ang dugay-nagbarug nga politikanghong gamhanang gipaluyohan og tinibuok nga kusog sa One Cebu Party ug tingali halos tanang mga mayor sa probinsya. Si Baricuatro, kinsa nidagan bisan walay tradisyunal nga politikanhong makinarya, kalambigitang partido, o mga suporta sa mga mayor, nga nahimo’g simbolo sa kausaban sa dugay nang gidominar sa daynastiya ug mga drama.
Unsay nakapadaug ni Pam, gani ni marka og kasaysayan nga nilumpag og politikal nga
kagamhanan. Si Gwen Garcia nihupot na sa gahum sa dugay nga mga katuigan sa Sugbo, giila na sa iyang pagkupot sa Sugbo diha sa lokal nga politika. Pero sa karon nga eleksyon, ang gahum ug ang pagka-ilado dili na magkakuyog. Ang mga botante dili na molubay sa mga pasundayag sa mga intablado o sa mga engrande nga mga programa – gikapoy na sila, sa mga paglingla, ug sila andam na og mga kausaban.
Ang nagtubo na nga nagdumili dili diay, way gibasihan. Ubos sa pagdumala ni Gob. Gwen Garcia sa probinsya sa Sugbo nipakita gyod og klaro nga pagsalikway o pagdumili sa mga isensiyal nga mga serbisiyo sama sa pagpalambo sa mga probinsiyal nga mga ospital para sa panglawas sa katawhan. Sa kakulang og mga tambal, ekipo ug mga plantilla items sa mga hospital personnel, ug ang mga pasyente mo-antos nalang sa pagpaabot og taas nga linya para lang matambalan.
Ang probisiya sa Sugbo nibubo sa daghan nga mga resources ngadto sa turismo,
sama sa mga kalihukan sa Suroy-suroy sa Sugbo, Pasigarbo sa Sugbo, Sugbo News ug mga Tik-tok, nga na-obserbahan sa kadaghanan nga nag-promote lang sa chief executive sa probinsiya.
Sa mga tawo, nila pa, usa ka pag-usik-usik sa kwarta sa probinsiya sa Sugbo, gamit ang kwarta sa mga magbubuhis, nga unta igasto sa kaayuhan sa panglawas, sa edukasyon, ug sa mga pagpalambo sa mga agrikultura sa mga nagkalain-lain nga mga kalungsoran o mga syudad sa probinsiya sa Sugbo.
Ang kontrobersiyal nga desisyon sa gobernador sa Sugbo pagtukod ug pagbalhin sa Kapitolyo gikan sa Syudad sa Sugbo ngadto sa bukirang bahin sa lungsod sa Balamban ni ani usab og pagsaway sa katawhan tungod sa pagkaguba sa kalikupan sa kabukiran ug sa kadaku og gasto.
Kasagaran sa mga tawo nitan-aw ani nga, dili kinahanglanon nga ibalhin ang Kapitolyo, pamolitika ang mga motibo, ug pag-usik-usik sa kwarta sa gobyerno – naay personal nga mga motibo kay sa serbisyo pang-publiko. Minilyon gikan sa panudlanan sa goberno ang gigahin pagbalhin sa Kapitolyo sa Sugbo nga wala gani mga pagkonsulta sa katawhan o igong rason nga angay ibalhin, nga diin ang mga batakang panginahanglan sa mga Sugboanon nagpabilin nga wala hatagi sa igong pagtagad.
Ang labaw nga mga polisiya nga mga way hinungdan nga mga lakang mao ang langtaran sa publiko ang pagka masuk-anon ug pagka-arogante. Ang mga way hinungdan pagkamasuk-anon ug pagkahawod ni Gobernor Gwen Garcia - apil na ang paglabay/paghapos og mga microphone diha sa publiko, selpons, ug uban pang mga butang, diha sa mga miting o sa mga kalihukan nga iyang maapilan nitala og mga imahen sa iyang pagka-arogante, way pasensya sa mosaway kaniya,
ug sa kadali masuko. Para sa uban, dili lang na pinaka pobre sa iyang pagdumala, pero usa ka luta sa iyang pagka way batasan, ug pagpangabuso sa iyang katungdanan isip usa ka pinakataas nga naay katungdanang gihuptan sa probinsiya sa Sugbo nga, nanubra na ug subra na.
Angay nang ikalis ang gantangan sa pagka maayong ihemplo sa pagpanerbisyo sa probinsiya sa Sugbo.