Ang desisyon sa Korte Suprema nga nagbasura sa pagtangtang ni kanhi Deputy Ombudsman Arthur Carandang dili lang usa ka yano nga legal nga koreksyon—kini usa ka pormal sa paningkamot sa hustisya nga moabot bisan pa og ulahi.
Nagpahinumdom kini sa katawhan nga ang gahom sa usa ka presidente adunay utlanan, ug walay bisan kinsa nga molabaw sa Konstitusyon.
Sa maong desisyon, klaro nga gipakita nga ang buhatan sa Presidente walay katungod sa paghatag og administratibong silot batok sa mga taas nga opisyal sa Office of the Ombudsman, nga usa ka independente nga constitutional body.
Ang pagpanalipod sa kagawasan niini nga institusyon dili lang teknikal nga isyu sa balaod, kundili pundasyon sa checks and balances nga nagbantay batok sa abuso sa gahom.
Ang kaso ni Carandang naggikan sa seryoso nga mga alegasyon batok sa pamilya Duterte, nga gisang-at ni kanhi Senador Antonio Trillanes IV.
Tungod sa pag-inhibit ni Ombudsman Conchita Carpio-Morales, si Carandang ang niangkon sa responsibilidad sa pagpadayon sa imbestigasyon.
Apan imbes nga mapanalipdan ang proseso, siya gihukman ug gitangtang—usa ka lakang nga karon giila sa Korte Suprema nga sayop gikan sa sinugdanan.
Kini nga panghitabo nagpadayag sa mas lapad nga hulagway sa paggamit sa gahom atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Rodrigo Duterte.
Ang paggamit sa impluwensya aron pahilumon ang mga kritiko o pugngan ang imbestigasyon naghulga sa integridad sa legal ug edukasyonal nga mga institusyon.
Sa dihang ang kahadlok ug propaganda mopuli sa kamatuoran ug kritikal nga panghunahuna, ang demokrasya mismo maoy madaot.
Dinhi mosulod ang papel sa edukasyon. Ang usa ka edukadong katawhan dili sayon mailad o madala sa sayop nga naratibo.
Ang isyu sa “masang tanga” dili angay sabton isip pag-insulto, kundili usa ka pahimangno sa peligro sa kakulang sa hustong impormasyon ug kritikal nga pag-analisar.
Kon ang botante walay kahibalo o dili mag-amping sa pagpili, ang mga abusadong lider mahimong mobalik sa gahom.
/Wilfredo G. Anoos