Gidepensahan ni Cebu City Mayor Nestor Archival nga ang paningkamot sa kagamhanan sa siyudad sa desilting ug declogging usa ka dali nga solusyon sa ilang pakigbatok aron maminusan ang kadaot nga hatod sa pagbaha.
Kini agi’g tubag sa usa ka structural engineer nga naghulagway niini nga mga lakang isip “band-aid solutions."
Niadtong Biyernes, Hulyo 25, 2025, gilatid ni Archival ang mga estratehiya sa siyudad alang sa pagpaminos sa baha ug pagplano sa siyudad, nga nagtubag sa dinalian nga panginahanglan ug sa dugay nga mga tumong sa kalambuan.
Kini human sa bag-o lang nga kusog nga pag-ulan niadtong Hulyo 16, nga nisangpot sa lapad nga pagbaha sa siyudad, nga nag-aghat sa deklarasyon sa state of calamity sa City Council niadtong Hulyo 22, ug nagpagawas sa P15 million alang sa dinalian nga operasyon sa desilting.
"Kay kung dili sad nato na buhaton kay dili gyud ta makakita og alibiyo. Nakakita sad ta diin nahimo na nato sa akong term before (isip konsehal), makita nato ang baha kay dali ra siya mo-subside unya karon addition-nalan pa nato na og desilting... mao gyud na sa usa gitan-aw nako nga mid-term solution kay makuha na ang hugaw unya kon makuha kay ang tubig kay dakudako gyud og ma-store," asoy ni Archival.
Gipasabot sa mayor nga kon walay paningkamot sa desilting, ang kombinasyon sa kusog nga pag-ulan ug taob duol sa baybayon mahimong hinungdan sa pagbalik sa tubig (backflow), nga mosangpot sa paglunop sa kadalanan, karsada, ug kabtangan.
Iyang gihatagan og gibug-aton nga ang mga paningkamot sa desilting sa siyudad magpunterya sa mga baba sa walo ka dagkong suba sa siyudad.
"Kanang declogging kay wala gyud ta choice kay kinahanglan gyud nato na buhaton bisan og band-aid at least makatabang na," batbat ni Archival.
Gawas sa dinalian nga mga interbensyon, giingon ni Archival nga plano niya nga ipatuman ang mga ordinansa nga naay kalabutan sa water impounding ug rainwater catchment facilities.
Naglakip kini sa usa ka "no segregation, no collection" policy aron matubag ang dili husto nga paglabay sa basura, nga usa ka dakong hinungdan sa pagbara sa drainage system.
Ang mga dugay nga inisyatibo naglakip sa pagtanom og kahoy ug ang desilting sa gabion dams sa bukiran nga mga barangay.
Kon ma-desilt na, kini nga dams makapundo og dugang tubig nga makapugong sa pag-overflow ngadto sa urban areas.
Tumong usab sa siyudad nga ipatuman ang impounding projects sa lainlaing mga lugar, lakip na ang Talamban, Budlaan, ug Pulangbato.
Gipasabot ni Archival nga kining impounding facilities adunay daghang benepisyo.
Gawas sa pagpugong sa pagbaha sa ubos nga dapit, kining mga pasilidad mahimo usab nga dugang tinubdan sa tubig panahon sa huwaw.
Ang makuha nga lapok mahimo usab nga gamiton isip filling material, nga makamugna og mga oportunidad sa panginabuhi alang sa mga konstituwente sa siyudad.
Ang P15 million nga gigahin gikan sa disaster funds gigamit alang sa desilting. Intensyon ni Archival nga mangayo og dugang pundo alang sa impounding projects apan wala pa matino ang tukmang kantidad. / EHP