Nanawagan si Mayor Nestor Archival niadtong Biyernes og kahiusahan ug tinuod nga suporta gikan sa Konseho sa Dakbayan sa Sugbo ug mga opisyal sa barangay, ug mga environmental group samtang padayon nga nag-atubang sa problema sa 500 tonelada nga basura matag adlaw.
Imbes mag-focus sa imbestigasyon, gihangyo ni Archival ang tanang stakeholder nga tutokan ang mga solusyon. Niingon siya nga ang dakbayan nagpabilin sa krisis ug dili makaya ang dugang panagbangi sa politika.
“Kon aduna kamoy mga sugyot ibutang nato kini sa lamesa. Usa ra kita,” matod sa mayor sa interview sa Usapang Budget Forum niadtong Biyernes, Pebrero 20, 2026, sa DepEd Ecotech Center sa Lahug.
Gidasig sab niya ang mga opisyal sa barangay ug mga miyembro sa konseho nga magtinabangay.
Sumala ni Archival, ang dakbayan mokolekta og mga 500 tonelada nga basura matag adlaw, apan karon makadumala lamang og mga 150.
Ang nahibiling 350 tonelada kinahanglan pang ihatod ug iproseso sa laing lugar.
Giila niya ang mga hagit sa logistics sama sa kakulang sa mga trak, iskedyul ug koordinasyon, ingon man ang kalay-on sa mga pasilidad nga dad-an sa basura.
Matod niya, ang isyu nagsugod sa pagplano ug pagdumala.
Gipahayag sa mayor nga ang badyet alang sa pagkolekta sa basura, lakip ang pundo para sa emerhensya, nagpabiling igo.
Apan iyang giingon nga ang malungtanong solusyon nagdepende sa pagkunhod sa gidaghanon sa basura.
Gipasabot sab niya ang mas higpit nga pagpatuman sa waste segregation sa level sa barangay.
Sumala niya, ang saktong paglain sa biodegradable ug recyclable nga basura makapaminos sa gasto sa pagdumala.
Gibanabana sa mayor nga ang mas maayong segregation makapaminos hangtod sa 50 tonelada nga basura matag adlaw—mga 20 tonelada gikan sa biodegradable ug 15 hangtod 25 tonelada gikan sa recyclable materials.
Kon ang tipping fee mokantidad og P3,000 matag tonelada, ang 50 tonelada nga pagkunhod makahatag og P150,000 nga savings matag adlaw, matod niya. (EHP)