Ang dungan nga epekto sa Bagyong Inday ug sa gipakusog nga habagat (southwest monsoon) nagbilin ug labing menos 18 ka tawo nga patay, pito ang naangol, ug 12 ang missing samtang ang grabe nga baha ug mga pagdahili sa yuta nagpadayon sa pag-apekto sa ubang bahin sa nasod, sumala sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC).
Base sa pinakabag-o nga situational report sa NDRRMC nga gipagawas alas 6 sa buntag niadtong Domingo, Hulyo 12, 2026, ang mga namatay nalumos o nadat-ogan sa pagdahili sa yuta.
Sa kinatibuk-ang gidaghanon sa namatay, 10 ang natala sa Malapatan, Sarangani; unom sa Calanogas, Lanao del Sur; ug duha sa Bukidnon.
Pito ka indibidwal usab ang natala nga naangol gumikan sa pagdahili sa yuta, lakip ang tag-usa gikan sa Torrijos, Marinduque ug Malapatan, Sarangani; usa gikan sa Jose Abad Santos, Davao Occidental; duha gikan sa Calanogas, Lanao del Sur; ug duha gikan sa Baguio City, Benguet.
Samtang, gipangita pa gihapon sa mga awtoridad ang 12 ka nawalang indibidwal, pito gikan sa Jose Abad Santos, Davao Occidental, ug lima gikan sa Calanogas, Lanao del Sur.
Gipaneguro sa NDRRMC nga ang balidasyon sa tanang natala nga biktima padayon pa nga gihimo.
Ang maong dautan nga panahon nakaapekto sa gibanabana nga 123,000 ka pamilya, o kapin sa 562,000 ka indibidwal, sa ubay-ubay nga rehiyon sa nasod. Tungod niini, gipalihok sa mga lokal nga kagamhanan ang ilang disaster response operations ug nihatag ug dinalian nga tabang sa mga apektadong komunidad.
May kinatibuk-ang 4,200 ka pamilya, o gibanabana nga 16,200 ka indibidwal, ang kasamtangang gipahimutang sa 116 ka evacuation centers nga gipatukod sa mga lokal nga awtoridad samtang ang baha, pagdahili sa yuta, ug uban pang peligro nga dala sa panahon padayong nanghulga sa mga daling maapektuhang komunidad.
Ang grabe nga panahon nagbilin usab ug agi sa pagkaguba sa mga puy-anan, diin 236 ka balay ang natala nga nangadaot. Sa maong gidaghanon, 222 ang nakasinati ug partial damage samtang 14 ang hingpit nga nangaguba.
Aron matabangan ang mga apektadong residente, ang gobyerno nakahatag na ug kapin sa P28.57 milyon nga balor sa tabang, lakip na ang mga food pack, pinansyal nga ayuda, ug uban pang relief items nga gipang-apod-apod pinaagi sa mga nasudnong ahensya sa gobyerno ug mga lokal nga kagamhanan.
Bisan pa man nga layo na si Bagyong Inday sa nasod, ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) nagpahimangno nga ang gipakusog nga habagat magpadayon sa pagdala ug kusog nga ulan sa ubang bahin sa Luzon ug Visayas sa sunod nga 24 oras, nga nagpataas sa peligro sa pagbaha ug pagdahili sa yuta tungod sa ulan.
Giawhag sa mga awtoridad ang publiko nga magpabiling mabinantayon, monitoron pag-ayo ang mga opisyal nga weather advisory, ug mosunod dayon sa mga mando sa pagbakwit nga ipagawas sa mga lokal nga opisyal, ilabi na sa mga dapit nga daling bahaon ug dahilian sa yuta.
Matod sa NDRRMC, ang disaster response ug assessment operations nagpadayon samtang ang mga hingtungdang ahensya nagpadayon sa pag-validate sa mga report ug paghatag ug tabang sa mga komunidad nga naapektuhan sa dungan nga epekto ni Bagyong Inday ug sa gipakusog nga habagat. / TPM/SunStar Philippines