Kinahanglan nga probahon nga siya maoy amahan aron makiha ang usa ka tawo nga nagdumili sa paghatag og suporta sa usa ka bata nga giingong iyang anak.
Maong giabsuwelto sa Korte Suprema ang akusado sa kasong kalapasan sa violence against women and their children (VAWC) kay nagdumili siya sa pahatag og financial support sa bata nga wa maprobahi nga iyang anak.
Sa desisyon sa kasong XXX v. People (G.R. No. 262419, Nov. 3, 2025) nga sinuwat ni Associate Justice Japar B. Dimaampao, gibali sa Supreme Court Third Division ang mga desisyon sa Regional Trial Court (RTC) ug sa Court of Appeals (CA) nga nagkonbikto sa usa ka akusado sa kaso nga economic abuse ubos sa Republic Act No. 9262, ang Anti-VAWC Act of 2024.
Gipasaka ang kaso sa usa ka babaye batok sa iyang kanhi uyab, kay nagdumili kini sa paghatag og financial support sa ilang anak, butang nga gihimakak sa giingong amahan sa bata.
Matod pa sa giingong amahan sa bata, nahimugso ang bata walo ka buwan gikan sa ilang katapusang pakighilawas. Naghisgot sila og DNA testing aron pagklaro kon si kinsa ang amahan apan way DNA testing nahitabo kay wa sila magkasabot kon si kinsa ang mobayad.
Sa pagbista sa kaso, gipresentar sa inahan ang birth certificate sa bata isip ebidensiya. Apan ang bahin sa ngan sa amahan sa bata gimarkahan lang og “N/A” ug wa pirmahi sa amahan.
Giangkon sa babaye nga ang akusado nagdumili sa paghatag og financial support kay nagduda kon siya ba gyud ang amahan sa bata. Gikonbikto sa RTC ang akusado kay mas gihatagan og gibug-aton ang testimoniya sa babaye kay sa panghimakak sa akusado.
Gidasonan kini sa CA, kay matod niini, ang proof of paternity dili elemento sa maong krimen. Gisupak kini sa Korte Suprema.
Aron makonbikto ang usa ka tawo sa kasong economic abuse ubos sa Section 5(i) of the Anti-VAWC Act, kinahanglan nga probahon sa prosecution nga: (1) ang biktima usa ka babaye o iyang anak; (2) ang babaye asawa o partner sa akusado o ang babaye ug ang akusado dunay common child; (3) ang akusado nagdumili sa paghatag og financial support; ug (4) ang pagdumili gituyo aron makahimo og pag-antos sa pangisip ug emosyon.
Sa maong kaso, ang Korte Suprema miingon nga napakyas ang prosecution sa pagprobar sa duha ka elemento: nga ang akusado ug ang babaye dunay common child ug nagdumili ang akusado sa paghatag og suporta aron moresulta kini sa psychological harm.
Giklaro sa Korte Suprema nga ang katungdanan sa paghatag og financial support motumaw lang kon maprobahan nga ang lalake mao ang amahan sa bata. Kon ipresentar ang birth certificate pagprobar kon si kinsa ang amahan kinahanglan nga pirmahan kini sa inahan ug sa amahan.
Sanglit wa man maprobahi nga ang akusado maoy amahan sa bata, wa siya’y legal obligation sa paghatag og suporta sa bata. Bisan pa kon matino nga siya maoy amahan sa bata, sa gihapon wa siya’y tulubagong criminal kon nagdumili siya sa pagsuporta aron mag-antos ang inahan. (edbarrita@gmail.com)