Wa pay nasod nga nagdili sa mga menor de edad sa paggamit og cellphone. Apan dunay mga nasod nga nagdili sa mga menor de edad sa paggamit sa social media ug mga eskuylahan nga nagdili sa mga estudyante sa paggamit sa mga cellphone sa panahon sa klase, gawas lang kon gikinahanglan kini sa edukasyon.
Apan dunay hinanali nga tubag ang usa ka mayor sa dihang naigo sa usa ka trahedya ang San Jose National High School sa Tacloban City niadtong Hunyo 22. Duha ka mga tinun-an, nagpangedaron og 14 ug 15, namusil sa mga kaubang estudyante – tulo ang patay, 13 ang samaran.
Si Mayor Efren Guntrano "Gungun" Gica sa Dumanjug, Cebu mipahibawo sa usa ka "complete, total ban" sa cellphone ug "no inspection, no entry" sa tanang eskuylahan sa iyang lungsod nga nahimutang sa habagatang kasadpang bahin sa lalawigan sa Sugbo sugod unta sa Lunes, Hunyo 29, 2026.
○ ○ ○
Ang tumong sa mayor nga di mahitabo sa iyang lungsod ang nahitabo didto sa Tacloban. Apan sa adlaw nga sugdan na unta sa pagpatuman ang iyang mando, nipreno ang mayor human sa pakigtagbo sa mga opisyal sa eskuylahan, kapulisan, ug mga pangulo sa mga buhatan sa disaster response, social welfare ug traffic.
Ang Department of Education (DepEd) nangayo og kopya sa orden ehekutibo sa mayor o ordinansa nga gipasar sa Sangguniang Bayan aron ilang masusi kon nasubay ba kini sa ilang mga lagda bahin sa paggamit og cellphone sa mga tinun-an sud sa mga eskuylahan.
Ang ahensiya sa edukasyon dunay ban sa paggamit sa cellphone panahon sa klase sud sa mga eskuylahan. Apan dili kini embarguhon. Mas istrikto ang mando ni Mayor Gica. Gani ang mga ginikanan nga supak niini, gihatagan sa kagawasan nga magpa-enroll ang ilang mga anak sa laing lungsod.
○ ○ ○
Ang pangutana mao – makalikay ba sa pagpamusil ang hingpit nga pagdili sa cellphone sa mga eskuylahan. Angay kini nga usisahon ug tun-an. Hangtod karon, wa pay pagtuon nga nagpakita nga dunay relasyon ang paggamit sa mga menor de edad sa cellphone ug sa pagpamusil.
Ang baruganan sa mga ginikanan mao nga dali nila nga makontak ang ilang mga anak samtang tua sila sa eskuylhanan, ilabi na sa panahon sa mga emerhensiya, mga kalamidad, ingon man mga trahedya sama sa pagpamusil nga gihimo sa duha ka estudyante didto sa Tacloban.
Samtang magpadayon ang subsob nga pagtuon, angay tingali nga unang buhaton sa kapulisan ug sa mga hingtugndan nga gisangonan sa seguriodad sa kabataan sa atong mga eskuylhanan ang paghigpit sa pagdala og pusil ug ubang mga hinagiban nga dili kini makasulod sa mga eskuylahan. Matod pas taga Cabadiangan, kon way pusil, way mamusil.