Kon maghisgot kita og kaguliyang, dunay ginaingon “gubot pa sa lukot.” Ang lukot itlog sa dunsol, usa ka mananap sa dagat. Mahimo kining kilawon o isagol sa tinuwang isda. Green kon hilaw, brown kon maluto na.
Kon gubot ang lukot, mas gubot pa ang kaguliyang sa Senado karon. Gilalisan ang liderato sa Senado. Bisan ang ilang quorum. Nitingog na ang Integrated Bar of the Philippines (IBP), ang kapunongan sa tanang mga abogado sa Pilipinas bahin niini.
Matod sa IBP, dunay quorum ang Senado sa ilang sesyon niadtong Hunyo 3, sa dihang gideklarar nga bakante ang tanang mga puwesto ug gipili sa nahibilin nga mga senador si Senador Sherwin Gatchalian isip Senate president pro tempore.
Gihisgutan sa IBP ang desisyon sa Korte Suprema sa kaso nga Avelino versus Cuenco (G.R. No. L-2821, Mar 4, 1949) sa pagdeterminar kon duna bay quorum sa Senado subay sa Article VI, Section 10 sa 1935 Constitution, nga nag-ingon:
“A majority of each House shall constitute a quorum to do business, but a smaller number may adjourn from day to day and may compel the attendance of the absent Members in such manner and under such penalties as such House may provide.”
Ang maong kaso naglambigit sa 12 ka senador nga nitawag og quorum human sa pag-walkout ni kanhi Senate President Jose Avelino ug sa siyam ka mga alyadong senador sa dihang nipahibawo si Senador Lorenzo Tañada nga iyang iyagyag ang mga alegasyon sa pangurakot batok kang Avelino. Si Avelino naila sab sa pag-ingon nga, “What are we in power for?”
Human sa walkout, ang 12 ka mga senador nga nahibilin sa session hall nideklarar nga bakante ang tanang mga puwesto ug ilang gipili ang Sugboanong si Senador Mariano Jesus Cuenco nga Senate president.
Gipasaka kini sa Korte Suprema nga nideklarar nga ang 12 ka senador nahimong mayoriya alang sa quorum sa 23 ka mga sakop sa Senado, kay ang usa ka sakop didto man sa Estados Unidos.
Ang IBP niingon nga subay sa Avelino doctrine, dunay quorum ang Senado sa ilang sesyon sa Hunyo 3, sanglit kini ang mayoriya sa 22 ka mga sakop sa Senado kay kuwang na kini og duha. Si Senador Ronald “Bato: dela Rosa nagtagutago, samtang si Senador Jinggoy Estrada napriso sa way piyansa nga kasong plunder.
Busa balido ang ilang sesyon ug ang tanan nilang gibuhat ug mga resolusyon nahimong opisyal nga buhat sa Senado subay sa gitawag nga “presumption of regularity in the discharge of official functions.”
Duha ka adlaw nga way sesyon ang Senado. Apan nitunga si Senador Francis Escudero ug niabot sila og 12 ka buok ug nahimong quorum. Way apil sa ihap sila si Dela Rosa ug Estrada kay di man sila mapugos sa Senado sa pagtunga sa sesyon sa Senado.
Apan niinsistir si Senador Alan Peter Cayetano nga siya gihapon ang Senate president. Samtang si Senador Loren Legarda namahayag nga di balido ang kausaban sa liderato sa Senado kay wa nila makuha ang 13 ka botos. Matod ni Legarda ang Article VI, Section 16(1) sa 1987 Constitution, nag-ingon nga “the Senate shall elect its President by a majority vote of all its respective Members.”
Tungod niining ilang managlahing pag-interpret sa balaod, ang bugtong makahusay niini mao ang Korte Suprema aron maklaro kon aplikado ba ang Avelino doctrine sa nahitabo karon sa Senado. (edbarrita@gmail.com)