Kinahanglan nga ibutang sa usa ka kasulatan ang donasyon sa yuta sa subdivision ngadto sa usa ka local government unit (LGU) aron mabalhin ang pagpanag-iya niini, matod pa sa Korte Suprema.
Mao kini ang desisyon sa Labaw’ng Hukmanan sa kaso nga Quezon City Government v. Rainier L. Madrid (G.R. No. 268254, April 2, 2025) nga sinuwat ni Associate Justice Jhosep Y. Lopez.
Sa maong kaso ang Supreme Court Second Division nihukom nga ang Quezon City (QC) LGU napakyas sa pagprobar nga ang mga open spaces ug road lots sa Capital Park Homes Subdivision (CPHS) gidonar ngadto sa siyudad aron magamit sa publiko.
Si Rainier L. Madrid (Madrid), usa ka magbubuhis sa Quezon City ug residente sa duol nga Capital Homes Subdivision, nipasaka og petisyon pagtino kon ang maong mga lote gipanag-iya na sa siyudad. Ang orihinal nga tumong mao nga alang kini sa eksklusibong paggamit sa mga CPHS homeowners, apan gibuksan ug gigamit na sa publiko.
Gikuwestiyon ni Madrid ang paggamit sa pundo sa gobiyerno sa pagpanindot sa maong mga luna sa yuta nga pribado. Matod niya, ang VV Soliven, developer sa CPHS, napakyas sa pagprobar nga nadonar na kini ngadto sa QC LGU. Kon way pruweba sa donasyon, ang maong mga luna sa yuta nagpabilin nga pribado ug dili ilhon nga usa ka kabtangan sa publiko.
Samtang gibarugan sa QC LGU nga ubos sa QC Ordinance No. 5852, Series of 1964, kinahanglan nga igahin sa mga subdivision ang 6 porsiyento sa ilang kinatibuk-an nga open space alang sa paggamit sa publiko ug idonar ngadto sa siyudad sa dili pa aprobahan ang subdivision plan.
Sanglit nakita nga giaprobahan ang subdivision plan sa CPHS niadtong Agusto 1969, timailhan kini nga gituman sa CPHS ang maong ordinansa.
Sa laing bahin, ang Capital Park Homeowners Association Inc. (CPHAI) niangkon nga wala silay deed of donation apan dunay board resolution nga nag-ingon nga ang maong mga luna gidonar ngadto sa QC LGU.
Gikuwestiyon sa asosasyon ang kapasidad ni Madrid sa pagpasaka sa kaso kay dili siya direkta nga apektado niini. Gisalindot sa Regional Trial Court (RTC) ang petisyon kay kuwang si Madrid sa legal standing. Apan wala kini modesisyon kon ang mga luna publiko o pribado.
Gisupak kini sa Court of Appeals (CA) nga miila sa katungod ni Madrid sa pagpasaka sa kaso kay mahimong apektado siya sa sayop nga paggamit sa pundo sa publiko. Nidugang kini nga ang mga luna sa yuta nagpabilin nga pribado kay way pruweba nga nadonar kini sa subdivision developer ngadto sa QC LGU.
Gidasonan sa Korte Suprema ang Court of Appeals kay kinahanglan nga probahon sa QC LGU nga nabalhin na ngadto niini ang maong mga luna. Apan napakyas ang QC LGU pagpakita sa usa ka deed of donation o proof of acceptance subay sa Civil Code.
Giklaro sa Korte Suprema nga ang mga open spaces ug road lots sa mga subdivisions di awtomatik nga mahimong kabtangan sa gobyerno. Ang mga LGU dili magsalig sa mga ordinansa ug mga balaod aron moangkon sa pagpanag-iya niini.
Gikinahanglan ang sinuwat nga donasyon aron mabalhin ang pagpanag-iya sa maong mga luna sa yuta gikan sa subdivision ngadto sa LGU. Kon way donasyon, magpabilin kining pribado ug dili maangkon sa lokal nga kagamhanan. (edbarrita@gmail.com)