Nagpabilin nga wa matubag ang pangutana kon asa ilabay ang mokabat sa 500 ngadto sa 600 ka toneladang basura nga makolekta matag adlaw sa siyudad sa Sugbo human sa pagdahili sa Binalaw landfill niadtong Enero 8 nga nikalas sa kinabuhi sa 36 ka mga trabahante sa maong landfill.
Dunay plano nga ablihan pagbalik ang Inayawan landfill sa Siyudad sa Sugbo. Apan lisod ug kuli kining mahitabo kay gidasonan sa Korte Suprema ang writ of kalikasan nga giluwatan sa Court of Appeals nga nagpasira sa maong landfill tungod kay makadaot kini sa kalikupan.
Mao kini ang desisyon (G.R. No. 231164, March 20, 2018) sa kaso nga Mayor Tomas R. Osmena versus Joel Capili Garganera, for and on his behalf, and in representation of the people of the cities of Cebu and Talisay, and the future generations, including the unborn. Tiaw mo na, apil hasta kadtong wa pa mahimugso.
○ ○ ○
Ang mga mayor sa Siyudad sa Talisay ug sa Lungsod sa Minglanilla di modawat sa basura sa Siyudad sa Sugbo sa ilang mga landfill. Si Talisay City Mayor Gerald Anthony Gullas ug Minglanilla Mayor Rajiv Enad mipadayag niini sa pakigtagbo nila ni Cebu Gov. Pamela Baricuatro ug Environment and Natural Resources Secretary Raphael Lotilla niadtong Enero 22.
Hinuon, di pa manimaho ug langawon ang Siyudad sa Sugbo sa pagkakaron kay kasamtangan nga gilabay ang basura sa siyudad sa usa ka landfill sa lungsod sa Consolacion nga gidumala sa Philippine Waste Solutions.
Si Enad niingon nga di makiangayon nga ibalhin ang environmental and social burden sa usa ka highly urbanized city ngadto sa usa ka lungsod. Gani, ang basura sa Minglanilla dad-on pa ngadto sa Siyudad sa Naga kay ang pribadong landfill sa Minglanilla sirado sa tulo ka mga tuig kay way permit to operate.
○ ○ ○
Nibalibad sab si Gullas sa pagdawat sa basura sa Siyudad sa Sugbo tungod sa kakuyaw sa nahitabo sa Binaliw landfill. Ang nahibilin nga kalabayan sa basura sa siyudad mao ang landfill sa Lungsod sa Aloguinsan, sa gilay-on nga 61.6 ka kilometro.
Nagpakita kini nga way gihimo ang mga opisyales sa Siyudad sa Sugbo human sa pagpagawas sa Korte Suprema sa desisyon sa Osmena versus Garganera niadtong 2018.
Karon, matod pa sa taga Cabadiangan, makawot ang dili katol nila ni Cebu City Mayor Nestor Archival ug Vice Mayor Tomas Osmena kon asa ilabay ang basura sa siyudad. Incinerator diay? Gidili sa balaod. Tingali mahimo ang waste to energy (WTE) nga gisugyot ni Secretary Lotilla. Kon makalusot sa mga environmentalist groups.