Ang Republic Act 11040 nagdeklarar sa Abril 27 nga usa ka “special non-working holiday” sa Siyudad sa Lapu-Lapu agi og pasidungog sa kadaugan ni Lapu-Lapu batok sa mga Katsila nga gipangulohan ni Ferdinand Magellan sa makasaysayanon nga Battle of Mactan niadtong Abril 27, 1521.
Si kanhi Presidente Rodrigo Duterte, nga maoy nipirma sa maong balaod, niila ni Lapu-Lapu nga mao ang labing unang Pilipino nga nangulo batok sa mga langyaw nga gustong mosakop sa atong nasod.
Samtang si Eastern Samar Rep. Christopher Sheen Gonzales niduso sa House Bill No. 122 nga mag-ila sa Marso 17, 1521, ang pagdunggo ni Ferdinand Magellan sa isla sa Homonhon, nga “Homonhon Landing Day.” Bitaw, kon wa pa moabot si Magellan sa atong mga isla, way makaila ni Lapu-Lapu.
○ ○ ○
Gipakuyog man niya si Antonio Pigafetta, ang Italyano nga nagsulat sa mga nahitabo sa iyang biyahe sa pag-circumnavigate sa paglibot sa tibuok kalibotan.
Nadisgrasya lang si Magellan sa Mactan kay napatay siya ni Lapu-Lapu nga iyang gi-underestimate.
Apan si Lapu-Lapu gihimo na lang nga usa ka isda. Gikorehian kini ni kanhi Cebu Customs Collector David “Boy” Odilao Jr., ang giilang amahan sa Sinulog ug sa Bahug-Bahug sa Mactan nga nahimong Kadaugan sa Mactan. Matod pa niya, ang sakto mao nga ang bayani si Lapu-Lapu, ang isda pugapo.
Dunay pari nga niingon nga sa si Lapu-Lapu usa ka Boholano. Samtang si Senador Bong Go niingon nga si Lapu-Lapu taga Mindanao. Gisupak kini ni Dr. Jobers Bersales, direktor sa University of San Carlos Museum. Way pruweba nga taga Mindanao siya. Mao ni resulta sa way birth certificate.
○ ○ ○
Apan ang labing pait mao ang paghimo kang Lapu-Lapu nga usa ka wakwak, dili na tawo. Wakwak na lang intawon siya sa pelikula ni Lav Diaz nga “Magellan” (2025). Sa di pa moulbo ang kaspa sa mga kaliwat ni Lapu-Lapu, ang direktor ug ang tagsulat maoy magbuot sa usa ka pelikula.
Matod ni Diaz, ang pagpakatap nga adunay wakwak nga Lapu-Lapu usa ka estratehiya ni Rajah Humabon sa pagbuntog ni Magellan. Ang wakwak gigamit sa pagpanghadlok sa mga langyaw. Mura’g mga bata nga giingnan, “Hala mo, naay wakwak diha.”
Ang akong uyoan, si anhing Paulino “Papa Inong” Ochea, niingon nga mga kaliwat mi ni Lapu-Lapu. Naay daghang mga Ochea diha sa Basak ug Marigondon sa Lapu-Lapu ug sa Basak sa Lungsod sa Compostela. Apan unsaon na man ni karon nga sa sine, gihimong wakwak na man lang si Lapu-Lapu.