Sayo sa buntag niadtong Pebrero 8, 2026, napatay ang magpapatigayong Sugbuanon nga si Kingston Ralph Cheng, 23 anyos, sa usa ka kaso sa hit-and-run sa Paseo Saturnino sa Banilad, Dakbayan sa Sugbo.
Ang akusado sa kamatayon ni Cheng, si Sean Andrew Pajarillo, matod pa nakabangga sa sakyanan nga iyang gimaneho apan wa dayon siya makustodiya sa kapulisan. Gidudahan siya nga nakainom. Apan sa dihang gipaagi siya sa usa ka sobriety test, ang iyang blood alcohol concentration (BAC) nihupas na.
Kini maoy usa sa mga kaso nga gibasehan sa mga lakang nga amendahan ang Republic Act (RA) No. 10586, ang Anti-Drunk and Drugged Driving Act of 2013 nga nagsilot niadtong nagdrayb samtang ubos sa impluwensiya sa ilimnong makahubog og sabog sa ilegal nga drugas.
Ang mga silot ubos sa Section 12 niini naglakip sa tulo ka buwan nga pagkabilanggo kon di mosangpot sa physical injuries o homicide, o multa gikan sa P20,000 ngadto sa P80,000; kon moresulta sa physical injuries, ang silot ubos sa Article 263 sa Revised Penal Code ang subayon ug multa gikan sa P100,000 ngadto sa P200,000.
Kon moresulta sa homicide, ang silot ubos sa Article 249 sa Revised Penal Code ang subayon ug multa gikan sa P300,000 ngadto sa P500,000; ug kon naglambigit sa usa ka nonprofessional driver’s license, kini imbarguhon ug suspensuhon og 12 ka buwan sa unang pagkakonbikto ug rebukahon sa hangtod sa ikaduhang pagkakonbikto.
Ang professional driver’s license sa nakalapas embarguhon sab ug rebukahon sa unang pagkakonbikto ug di mahimong makakuha pa og bisan unsang klase sa driver’s license. Mahimong makiha ubos sa maong balaod ug sa Revised Penal Code, sa Republic Act No. 9165 ug ubang mga special laws ug mga ordinansa.
Si Cebu City South District Rep. Eduardo “Edu” Rama Jr., ang House deputy majority leader, nipasaka sa House Bill 8939 niadtong Abril 22 aron pag-amendar sa RA 10586.
Kini magpahamtang sa mas bug-at nga silot nga reclusion perpetua o pagkabilanggo hangtod sa 40 ka tuig ug multa gikan sa P700,000 ngadto sa P1 milyon niadtong magdrayb nga hubog ug sabog ug nahitabo kini sa nga vulnerable zones sama sa mga eskuylahan, hospital, merkado publiko, mga residential communities, ug ubang mga lugar nga daghan ang mga pedestrian.
Ipatuman sab ang zero-tolerance policy, zero alcohol sa tanang mga drayber ug mga operator sa mga public utility vehicles ug motorsiklo, samtang sa mga pribadong sakyanan, hangtod lang sa 0.02 percent ang gitugotan nga alcohol level.
Ubos sa maong balaudnon, kinahanglan sab nga pagahimuon ang alcohol chemical testing sulod sa duha ka oras gikan sa pagkahitabo sa aksidente nga niresulta sa kadaot sa lawas o kamatayon. Ang drayber nga magdumili sa testing pagailhon nga ubos sa impluwensiya sa ilimnong makahubog, apan kini usa ka disputable presumption lamang.
Ang balaudnon magtugot sa paggamit sa secondary evidence, sama sa testimoniya sa saksi, video footage, ug ang gipakita nga linihukan sa suspetsado aron pag-ila sa mga kalapasan kon way nahimo nga primary chemical tests, mobalibad ang drayber o di kini madawat nga ebidensiya.
Gihisgutan sab sa maong balaudnon ang di luwas nga mga kadalanan sa Pilipinas sama sa kakuwang sa mga sidewalk ug mga bike lanes, busa mapugos ang mga pedestrian nga adto na agi sa agianan sa mga sakyanan. Mosamot ka delikado kon ang drayber hubog o sabog.
Gilantawan nga problema mao ang mga kaso sa hit-and-run kay dugay man nga makustodiya sa kapulisan ang suspetsado. Busa madugay ang alcohol testing ug hayan nihupas na ang blood alcohol concentration (BAC) sa suspetsado. (edbarrita@gmail.com)