Ang murder dili lakip sa trabaho sa usa ka polis. Mao kini ang unod sa desisyon sa Korte Suprema nga nagdason sa pagkonbikto sa tulo ka pulis nga nalambigit sa pagpatay sa 17-anyos nga si Kian delos Santos (Kian) atol sa usa ka anti-drug operation sa Caloocan City niadtong tuig 2017.
Usa kini sa mga kaso sa duguong gubat kontra drugas atol sa administrasyon ni kanhi Presidente Rodrigo Duterte nga nag-atubang karon sa kasong crimes against humanity didto sa The Hague, sa Netherlands.
Ang desisyon sa People v. Pereda ug People v. Oares (G.R. Nos. 265810/274142, August 11, 2025) nga sinuwat ni Associate Justice Jhosep Y. Lopez sa Supreme Court Second Division nagdason sa pagkonbikto sa kasong murder nila ni police officer Arnel Oares (Oares), Jeremias Pereda (Pereda), ug Jerwin Cruz (Cruz). Gisilotan sila sa reclusion perpetua o pagkabilanggo sa 40 ka tuig ug gimanduan sa pagbayad sa pamilya ni Kian sa danyos nga P275,000.
Sa gabii sa Agusto 16, 2017, ang mga saksi nakakita sa maong mga polis nga nirikisa ni Kian didto sa Baesa, Caloocan City.
Human matod pa nakakaplag og ilegal nga drugas, ang mga polis nisumbag kang Kian samtang ang menor de edad naghilak ug nagpakiluoy nga tugotan nga mopauli kay duna siya’y exam sa sunod adlaw.
Gipugos si Kian sa pagkupot sa usa ka tualya nga dunay morag pusil ug gipabarog samtang gipaisa ang t-shirt aron matabunan ang iyang ulo. Nadunggan sa mga saksi nga usa ka polis nangutana kon ila bang dad-on siya sa presinto, samtang ang duha niingon, “ibaba na lang natin ito.”
Gidala sa mga polis si Kian ngadto sa usa ka ngitngit nga dapit duol sa sapa. Pipila ka gutlo ang milabay, gipusil sa makadaghang higayon nila Oares ug Perede si Kian, samtang nagbantay si Cruz.
Gipasakaan og kasong murder ang tulo ka polis. Ang ilang tubag nga niresponde sila sa mga taho nga dunay kalihukan sa drugas sa maong dapit. Matod nila gipamusil sila, busa gigukod ni Oares ang nagpusil ug nibawos sa pagpusil.
Gikonbikto ang tulo ka polis sa Regional Trial Court ug sa Court of Appeals ug gisilotan og reclusion perpetua without eligibility for parole. Gidasunan sa Korte Suprema ang pagkonbikto kay anaa ang tanang elemento sa kasong murder.
Ubos sa Article 248 sa Revised Penal Code, ang murder mao ang pagpatay sa laing tawo, labi na kon pinaagi sa treachery o lipot, basta di kini parricide, ang pagpatay sa usa ka sakop sa pamilya o infanticide, ang pagpatay sa usa ka bata nga menos pa sa tulo ka adlaw.
Adunay treachery o lipot kon ang biktima way ikapanalipod sa iyang kaugalingon.
Si Oares niangkon nga iyang gipusil si Kian. Ang mga saksi ug ang forensic evidence nikonpirmar nga ang mga polis maoy responsable sa pagpatay. Si Kian nakaangkon og lima sa samad sa bala, duha niini sa iyang ulo.
Matod sa Korte Suprema, dunay treachery ang pagpatay kang Kian. Usa ka medico-legal officer nitestigo nga hayan si Kian naglingkod o nagluhod sa dihang gipusil siya, subay sa mga samad sa bala nga iyang naangkon nga didto agi sa kilid ug luyo sa iyang ulo, busa hayan wa siya makakita sa nagpusil ug di siya makapanalipod sa kaugalingon. Hilit ang lugar nga gipusil si Kian busa way makatabang kaniya.
Gisalindot sa Korte Suprema ang katarungan sa mga polis nga dunay wa magtakdo nga mga testimoniya sa mga saksi ug nakaapekto kini sa ilang kredibilidad. Apan ang korte niingon nga ang ginagmay nga diperensiya way labot sa krimen.
Gisalindot sab sa Korte Suprema ang argumento ni Oares nga igo lang siya nga naghimo sa iyang trabaho nga di kalikayan nga dunay mapusilan. Apan ang Korte Suprema niingon nga nanubra ang mga polis sa ilang trabaho ug ang pagpatay kang Kian. Matod sa Korte Suprema, “the killing of a minor could not be considered standard in this operation” ug ang “performance of duties does not include murder.” (edbarrita@gmail.com)