Dunay nangutana unsay kalainan sa aksidente, trahedya ug katalagman. Ang tubag nag-ingon nga kon ang usa ka magbabalaod ug usa ka kontraktor nga nalambigit sa flood control scandal maanod sa baha usa kini ka trahedya. Kon maluwas silang duha usa kini ka katalagman. Apan klaro nga ang ilang pagkaanod sa baha dili usa ka aksidente.
Sa dili pa kita mopadayon, atong ipadangat ang atong pahalipay ni Gobernador Pamela Baricuatro nga nagsaulog sa iyang adlaw nga natawhan kagahapon. Apan imbis maglipay-lipay, ang gitawag nga people's governor gisugat sa duha ka katalagman. Sa linog sa amihanan g Sugbo ug sa bagyong Tino nga nagdala og grabeng uwan ug baha.
Kapin sa usa ka gatos ka mga tawo ang naanod sa baha ug nangamatay. Lakip na niini ang akong maguwang nga si Titing Juan. Daghan pa ang missing hangtod karon, lakip sa anak ni Titing Juan nga si Ninnies
○ ○ ○
Nakapangutana si Governor Baricuatro, "Nganong ingon ani ni?" Matod niya mahimo man unta nga kalikayan ang pagbaha. Ngano nga ang mga nag-unang mga lider sa niaging mga dekada wa man makahimo og mga pamaagi? Unsa may nahitabo sa mga flood control projects?
Sumala sa Sumbong sa Pangulo website adunay 414 ka mga flood control projects nga mobalor og P26.7 bilyones nga gipatuman sa tibuok lalawigan sa Sugbo gikan sa tuig 2022 hangtod sa tuig 2025. Apan bisan pa niini nahiagom ang Sugbo sa grabeng baha atol sa bagyong Tino.
Ang gobernador mikonpirmar nga nakig-alayon siya sa National Bureau of Investigation (NBI)7 aron maimbestigahan ang maong mga flood control projects ug iduso ngadto sa Independent Commission for Infrastructure (ICI).
○ ○ ○
Sa grabeng baha nga nibul-og niadtong Martes sa kadlawon sa nagkalainlaing bahin sa Sugbo, klaro nga di kapugngan ang baha, labi na sa substandard ug ghost flood control projects. Busa kinahanglan ang mga malungtaron nga solusyon sa pagbaha. Lakip na niini ang reforestation sa naupaw na natong kabukiran. Sumala sa mga pagtuon, usa ka porsiyento na lang ang forest cover sa Sugbo .
Angay usab nga tun-an ang mga paagi nga kapugngan ang kakusog sa bul-og sa baha pinaagi sa pagbutang og kutay gikan sa ibabaw ngadto sa ubos sa mga sapa ug mga gabion o mga mini dams ug mga water impounding ponds aron dili dayon mabanlas sa kusog nga baha ang nanapuyo sa ubos nga dapit.