Si Dr. Jose Rizal, ang nasudnong bayani, sa iyang “Dedication” sa iyang nobela nga “Noli Me Tangere,” niingon nga nahitala sa kasaysayan sa pag-antos sa katawhan ang usa ka kanser nga nakalamay na, nga bisan kon matandugan lang og gamay, grabe kasakit ang pagabation.
Gipangita niya ang labing maayong tambal, matod niya, ug iyang pagabuhaton ang gibuhat sa mga karaan sa ilang mga masakiton, ang paghikyad kanila sa mga ang-ang sa templo aron ang tanang moadto ug mosangpit sa Kahitas-an, makasugyot sa unsay makaayo.
Ginaingon nga ang maong nobela maoy inspirasyon nga nagkadlit sa daub sa rebolusyon sa mga rebolusyunaryo sama ni Andres Bonifacio.
Apan ingon na ba niini ka grabe ang kanser sa pangurakot nga nitakboy sa Pilipinas?
○ ○ ○
Duna na bay nisugyot kon unsaon sa pagsumpo sa pangurakot? Daghan na kaayo ang mga balaod nga nagsilot sa pangurakot apan nigrabe na man hinuon.
Mokabat na man gani sa usa ka trilyon ka pesos sa flood control projects lang. Tonelada sa kuwarta ang gi-deliver sa kurakot nga opisyales. Busa, nisugyot si kanhi Finance Secretary Cesar Purisima nga aron maglisod ang mga kurakot sa pagdala sa kinurakot ug sa pagtago niini, i-demonetize ang mga papel de bangko nga P500 ug P1,000.
Nunot kini sa testiminoya sa Senado sa duha ka kanhi enhinyero sa Department of Public Works and Highways (DPWH) nga nag-deliver sila og P1 billion nga cash nga gisulod sa 20 ka maleta ug gikarga sa unom ngadto sa pito ka van ngadto sa usa ka kongresista nga nalambigit sa pangurakot sa flood control projects.
○ ○ ○
Bitaw no, kon tag P200 o tag P100 pa ang cash, trak na ang kargahan. Lisod nang tagoan. Kay ang usa ka bilyon ka pesos sa tag P1,000, matod pa ni Baguio City Mayor Ben Magalong, kon patungpatungon, five feet by five feet unya four feet ang gitas-on.
Apan mangita ra gihapon og paagi ang mga kurakot. Sama niadtong bana nga gustong makighilawas sa iyang asawa nga busy kaayo kay daghang labhunon. Matod sa bana, “Dali ra gyud kaayo ko, Darling. Maghug ra kog P500. Human nimog punit sa P500, human na sab ko.”
Nisugot ang asawa, pero tag P1 ang gihug sa bana. Bitaw, kon idemonetize ang P500 ug P1,000, mabisto kon si kinsay magdala og sinako nga kuwarta sa bangko aron pailisan. Atangan na lang ni sila sa Independent Commission on Infrastructure. Sikupon ang nagdala niini kon di makaesplikar diin gikan ang maong salapi.