Gideklarar sa Korte Suprema nga constitutional ang balaod nga naglugway sa termino sa mga opisyales sa barangay ug Sangguniang Kabataan (BSK) gikan sa tulo ngadto sa upat ka tuig kay nagmatuod kini sa gahom sa Kongreso sa pagsitar sa gitas-on sa ilang paghupot sa puwesto.
Sa usa ka en banc session niadtong Nobyembre 11, 2025, gibasura sa Labaw’ng Hukmanan ang upat ka consolidated petitions nga nagkuwestiyon sa constitutionality sa Republic Act No. 12232, sumala sa usa ka pamahayag sa Supreme Court Office of the Spokesperson.
Walo sa 15 ka mga mahistrado pabor samtang lima ang supak.
Duha ang wala moapil. Ang desisyon nga sinuwat ni Associate Justice Jhosep Lopez wala pa ipagawas sa publiko.
Ang RA 12232, nga gipirmahan ni Presidente Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. niadtong Agusto ning tuiga, nag-oktaba sa BSK elections gikan sa Disyembre 1, 2025, ngadto sa unang Lunes sa Nobiyembre 2026.
Sanglit gihimo na nga upat ka tuig ang termino sa mga opisyales sa BSK, ang mosunod nga mga eleksiyon pagahimuon sa matag upat ka tuig. Ang incumbent nga mga opisyales sa BSK magpabilin sa ilang puwesto hangtod sa Nobiyembre 30, 2026, isip holdover capacity.
Ang bantugang election lawyer nga si Romulo Macalintal nikuwestiyon sa maong balaod sa Korte Suprema kay matod niya ang tumong niini mao ang pag-oktaba sa BSK elections ug dili alang sa usa ka mahinungdanong rason.
Ang laing tulo ka petisyoner nikuwestiyon sa maong balaod kay wala kini mosubay sa gilagda sa Macalintal v. Comelec sa 2023 alang sa pag-oktaba sa eleksiyon ug nakalapas sa katungod sa publiko sa pagboto ug nagpabor sa mga opisyales sa BSK.
Apan ang Korte Suprema niingon nga ang Article X, Section 8 sa Constitution naghatag og gahom sa Kongreso sa pagsitar sa gidugayon sa termino sa mga opisyales sa BSK.
“These officials are not bound by the general three-year term limit that applies to other elective local officials. This legislative power is not merely permissive; it makes Congress the sole body empowered to define the term of office of barangay officials,” matod sa Korte Suprema.
Ubos sa doctrine of necessary implication, ang Korte Suprema niingon nga ang gahom sa pagsitar sa termino sa mga opisyales sa barangay naglakip sa pagsitar kon kanus-a kini magsugod, basta kini resonable ug dili kaayo halayo gikan sa pagpasar sa balaod.
Giklaro sa Korte Suprema nga ang RA 12232 igo lang nga nagsitar sa upat ka tuig nga termino sa mga opiyales sa barangay ug nagdili sa sunod-sunod nga termino sa mga opisyales sa SK.
Dili kini balaod sa pag-oktaba sa eleksiyon, busa dili applicable ang mga lagda ubos sa Macalintal v. Comelec.
Wala kini makalapas sa katungod sa publiko sa pagboto kay wala man wagtanga o suspensoha sa way tino nga tagal ang BSK elections.
Igo lang gilugwayan gikan sa tulo ngadto sa upat ka tuig. Way discrimination nga nahitabo kay lahi ang barangay kon itangdi sa ubang mga local government units. (edbarrita@gmail.com)