Barrita: People’s initiative

Barrita.
Barrita.File photo

Matag administrasyon gikan ni kanhi Presidente Fidel V. Ramos naningkamot nga mausab ang 1987 Constitution.

Unang hinungdan alang niadtong gustong usbon ang Konstitusyon mao ang “restrictive economic provisions” niini kay nagpugong kini sa mga foreign investors sa pagbubo sa ilang puhonan dinhi sa Pilipinas.

Gisuwayan ang tanan sama sa paghimo sa Kongreso nga usa ka constituent assembly (Con-ass). Samtang dunay pabor sa Constitutional Commission (Con-con) nga gituohan nga di madala sa mga politiko kay ang mga delegado pinili man sa mga tawo sa matag distrito. Apan hilabihan ka dako sa magasto niini.

Laing paagi mao ang people’s initiative (PI), ang mga tawo gyud ang mangunay sa paghimo sa kausaban sa Batakang Balaod.

Apan tinuod ba nga ang katawhan maoy mopasiugda niini? Kon imong tan-awon ug usisahon, ang mga politiko gihapon maoy nagpasiugda niini.

Sa naghinapos na ang termino ni anhing Presidente Ramos, natawo ang pundok nga gitawag og People’s Initiative for Reform Modernization and Action (PIRMA).

Apan pakyas kini kay ang tumong naglakip sa pag-usab sa sistema sa panggobyerno ngadto sa usa ka parliamentary system ug paglibkas sa term limits, lakip na sa termino ni kanhi Presidente Ramos.

Apan ang mipatay sa maong kalihukan mao ang desisyon sa Korte Suprema nga nag-ingon nga niadtong tungora, wa pay enabling law, wa pay balaod nga napanday ang Kongreso alang sa usa ka people’s initiative sa pag-usab sa Konstitusyon.

Ang Article XVII, Section 2 sa 1987 Constitution nagkanayon, “Amendments to this Constitution may likewise be directly proposed by the people through initiative upon a petition of at least twelve per centum of the total number of registered voters, of which every legislative district must be represented by at least three per centum of the registered votes therein. No amendment under this section shall be authorized within five years following the ratification of this Constitution nor oftener than once every five years thereafter. The Congress shall provide for the implementation of the exercise of this right.”

Gipasar sa Kongreso ang usa ka enabling law alang sa people’s initiative, ang Initiative and Referendum Act. Apan ang Korte Suprema miingon nga di kini paigo alang sa pag-usab sa Batakang Balaod.

Dunay mga lakang sa pag-usab sa Konstitusyon ubos sa bag-ong administrasyon ni Presidente Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. apan ang mga abogado nga batid sa election law dali nga ningsaway niini. Kay nag-una ang pagpundok sa mga pirma. Ang una untang buhaton mao ang pagpasaka sa usa ka petisyon sa Commission on Elections (Comelec).

Si kanhi Supreme Court Chief Justice Hilario Davide Jr, usa ka Cebuano ug usa sa mga sakop sa Constitutional Commission nga nagpanday sa 1987 Constitution nipadayag sa iyang pagsupak sa pag-usab niini.

Matod niya, ang 1987 Constitution dili babag sa paglambo sa nasod. (edbarrita@gmail.com)

Ang babag sa paglambo sa nasod mao ang kapakyas sa atong mga lider sa pagpatuman sa mga probisyon sa atong Konstitusyon, matod ni Davide. (edbarrita@gmail.com)

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph