Mayoriya sa mga Pilipino migamit sa social media. Busa, nagkadaghan usab ang mga kaso sa cyber libel nga gipahamtangan sa mas bug-at nga silot ubos sa Republic Act No. (RA) 10175, ang Cybercrime Prevention Act.
Apan managlahi ang opinyon bahin sa prescription period sa cyber libel. Ang prescription sa tradisyonal nga libel ubos sa Revised Penal Code (RPC) usa ka tuig gikan sa pagkadiskubre niini. Samtang dunay miingon nga 12 ka tuig ang prescription sa cyber libel.
Mao nga giklaro ug gidasonan sa Korte Suprema ang ilang nahauna nga ruling nga naglatid nga ang prescription period sa cyber libel usa ka tuig gikan sa pagkadiskubre niini. Sama ra sa tradisyonal nga libel.
Kini maoy unod sa resolusyon sa Supreme Court En Banc nga sinuwat ni Associate Justice Henri Jean Paul B. Inting nga nagsalindot sa managlahing mosyon nga gipasaka ni Berteni Cataluña Causing ug sa Office of the Solicitor General (OSG) sa kaso nga Causing v. People (G.R. No. 258524, Abril 8, 2026).
Sa Disyembre 2020, si Cotabato Second District Rep. Ferdinand L. Hernandez mipasaka og kasong cyber libel batok kang Causing tungod sa iyang Facebook posts nga nag-akusar ni Hernandez nga mibulsa sa kapin sa P200 milyones nga relief goods alang sa mga biktima sa gubat sa Marawi. Si Hernandez miingon nga nadiskubrehan niya kini sa Pebrero 4 ug Abril 29, 2019.
Gipasaka ang mga criminal Informations sa Regional Trial Court (RTC) batok ni Causing sa Mayo 2021. Mipasaka siya og motion to quash the Informations, kay nilapas na kini sa tagal ubos sa RPC nga usa ka tuig gikan sa pag-upload sa maong mga post.
Gisalindot sa RTC ang mosyon kay 12 ka tuig ang prescription sa cyber libel ubos sa RA 10175. Giapelar ni Causing ang kaso sa Korte Suprema nga miklaro nga ang prescriptive period sa cyber libel usa ka tuig gikan sa petsa sa pagkadiskubre niini, subay sa tradisyonal nga libel ubos sa RPC.
Gisalindot sa Korte Suprema ang motion to quash the Informations ni Causing tungod sa kakuwang sa ebidensiya nga ni-prescribe na kini. Ang OSG ug si Causing mipasaka og managlahing partial motion for reconsideration.
Ang OSG miingon nga ang usa ka tuig nga prescriptive period sa traditional libel ubos sa RPC dili aplikado sa cyber libel nga kinahanglan nga 15 ka tuig ubos sa Cybercrime Prevention Act, subay sa way pirma nga resolusyon sa kaso nga Tolentino v. People.
Samtang si Causing miingon nga ang prescription sa cyber libel kinahanglan nga magsugod sa pagpublikar niini, dili sa pagkadiskubre niini. Kay kon ang pagkadiskubre maoy basihan, mahimong mapasaka ang kaso pipila ka tuig human kini mapublikar.
Gisalindot sa Korte Suprema ang duha ka argumento. Matod sa Korte Suprema, ang written libel mo-prescribe sa usa ka tuig ubos sa RPC. Way balaod nga nagbuwag sa cyber libel gikan sa one-year prescriptive period, bisan pa kon mas bug-at ang silot niini kay sa tradisyonal nga libel.
Kon di klaro sa balaod ang prescription sa mga krimen, kinahanglan nga ang interpretasyon niini pabor sa akusado. Sanglit ang RPC naglatid sa usa ka tuig nga prescriptive period sa libel, kini maoy mopatigbabaw kay sa 15 ka tuig ubos sa Cybercrime Prevention Act.
Giklaro usab sa Korte Suprema nga ang prescription sa cyber libel magsugod sa pagkadiskubre sa krimen, dili sa pagpublikar niini. Sukwahi sa mga dokumento nga natala sa public registry, di maingon nga ang gipost sa social media madiskubrehan dayon tungod sa privacy settings, internet access ug social media connections. (edbarrita@gmail.com)