Dihay panahon nga ang Plaza Independencia daghan pa kaayo og mga nagkalainlaing tanom nga wala na maatiman ug nahimo nang susama sa kalibonan. Ngiob ang maong dapit kay way nag-atiman sa mga naponder nga suga. Daghan sab ang mga krimen nga nahitabo sa maong dapit.
Usa ka babaye nireklamo sa kapulisan nga hapit siya ma-rape sa kasagbotan sa maong dapit. Matod sa babaye, “Maayo na lang gani duna koy dala nga kuwarta.” Imbestigador: “Ngano man, Miss, kuwarta ray gikuha sa buot mo-rape nimo?” Babaye: “Wa, namalhin mi sa hotel.”
Dili tiaw ang kaso nga rape. Maong giklaro sa Korte Suprema nga ang tukmang termino sa krimen nga pagpanglugos ubos sa Article 266-A(1)(a) sa Revised Penal Code (RPC) mao ang rape ug dili simple rape.
Mao kini ang unod sa desisyon sa Supreme Court Third Division sa kaso nga People of the Philippines v. XXX257662 (G.R. No. 257662, July 9, 2025, nga sinuwat ni Associate Justice Henri Jean Paul B. Inting.
Sa maong kaso, gidasonan sa Korte Suprema ang pagkakonbikto sa usa ka tawo sa kasong pagpanglugos sa usa ka 13-anyos nga babaye ug gipahamtangan sa silot nga pagkabilanggo hangtod sa 40 ka tuig.
Gikonbikto ang akusado sa Regional Trial Court ug sa Court of Appeals sa krimen nga simple rape. Ubos sa Article 266-A(1)(a) sa RPC, ang krimen nga rape nahimo kon ang usa ka tawo nakighilawas sa usa ka babaye pinaagi sa paggamit sa kusog, panghulga, ug panghadlok.
Sa maong desisyon, giklaro usab sa Korte Suprema nga ang krimen tawgon nga rape, dili simple rape. Matod sa Korte Suprema, “After all, there is nothing ‘simple’ about Rape and referring to it in such a manner downplays its severity and desensitizes the public to the harm it inflicts.”
Ang kasong rape gi-classify nga usa ka crime against chastity ubos sa Article 335 sa RPC. Apan ubos sa Republic Act No. 8353, ang Anti-Rape Law of 1997, gi-reclassify ang rape nga usa ka crime against persons.
Ang crimes against chastity, sama sa adultery ug seduction, gitawag nga mga private crimes ug gitumong sa pagpanalipod sa kadungganan sa biktima. Samtang ang crimes against persons, sama sa homicide, murder ug physical injuries, gitumong sa pagpanalipod sa lawas sa biktima ug sa iyang kaayuhan.
Sa dihang ang rape gi-classify pa nga usa ka crime against chastity, matawag nga usa kini nga pribadong krimen. Busa ang biktima ra ug ang iyang immediate family mao ra ang makapasaka sa maong kaso.
Apan sa dihang gihimo na kini nga usa ka crime against persons, nahimo kini nga usa ka "public crime" ug ang Estado aduna nay interes sa pag-prosecute niini. Busa ang si bisan kinsa nga may kasayuran bahin sa maong krimen mahimong mopasaka sa maong kaso alang sa biktima.
Matod sa Labaw’ng Hukmanan, ang pag-reclassify sa krimen nga rape isip usa ka crime against persons nagpakita kon unsa ka seryoso ang maong krimen nga nakahimo og kadaot nga psychological o sa pangutok ingon man kadaot sa lawas sa biktima.
Mao kini ang hinungdan nga dili mahimong sayon-sayunon lang sa pagtawag ang pagpanglugos nga usa ka simple rape. – edbarrita@gmail.com