Samtang nagtinguha ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) og rekonsiderasyon sa Supreme Court (SC) sa desisyon niini kabahin sa mandatory vessel monitoring, naningkamot usab ang ahensya alang sa pag-usbaw sa ilang pundo aron matubag ang giingon sa pamunoan nga kuwang nga pundo sa operasyon.
Sa usa ka press conference atol sa Seafood and Fisheries Emerging Technologies (Safet) Conference 2026 sa Sugbo, giklaro sa mga opisyal sa pangisdaan ang sakop sa hukom sa SC bahin sa Fisheries Administrative Order (FAO) 266, nga nagmando nga gamitan og electronic monitoring devices ang mga komersyal nga sakayan sa pangisda.
Gikompirmar sa Assistant Director for Technical Services sa BFAR nga si Isidro Velayo Jr. nga ang ahensya nagpasaka og motion for reconsideration bahin sa maong hukom.
"We are very hopeful... still hoping and praying that they will consider our motion for reconsideration," matod ni Velayo.
Ang BFAR usa ka attached agency sa Department of Agriculture nga gitahasan sa pagpatuman sa Fisheries Code sa 1998 nga naghatag sa pangunang legal framework alang sa malungtarong pagdumala, pagpalambo, ug konserbasyon sa aquatic resources sa Pilipinas.
Ang maong sistema usa ka mahinungdanong kahimanan sa pagmonitor sa pagsunod sa mga regulasyon ug mga lakang sa konserbasyon, hilabi na sa panahon sa closed fishing season ingon man sa pagpanalipod sa mga nursery area gikan sa ilegal nga pagpahimulos.
Niadtong Hulyo 30, gipahayag sa SC nga unconstitutional ang FAO 266, nga nagkinahanglan sa mga sakayan sa pangisda nga nagdala og bandila sa Pilipinas nga magbutang og vessel monitoring systems ug mosumiter og electronic reports sa ilang mga kuha.
"Because we're not just talking here of simple fish, but we are talking here of [an] ecosystem approach in fisheries management. That is why we really need the technology to help us, because we have porous borders. It's difficult to secure [and] monitor our 7,000-plus islands,” pamahayag niini.
Ang Chief sa Fisheries Resources Management Division sa BFAR nga si Roy Ortega nag-ingon nga ang hukom nagtumong sa administratibong pagpanday sa maong mando imbes nga bawion ang legal nga mandato sa ahensya sa pagmonitor sa katubigan sa nasod.
"The Supreme Court ruling did not strike down BFAR's mandate to monitor vessels. What it says is BFAR needs to update or rework its FAO 266," pasabot ni Ortega.
"The Supreme Court is telling BFAR, 'You need to do better in formulating your FAO 266.' But it doesn't say they don't intend for BFAR to stop doing the monitoring of vessels," dugang niya.
Ang legal nga hagit dungan sa aktibong pagduso sa BFAR sa pagpalapad sa ilang pundo aron mapadayon ang batakang operasyon, pagpalit og floating assets, ug pag-upgrade sa surveillance tools.
Gipadayag sa National Director sa BFAR nga si Elizer Salilig nga ang buhatan nagsumiter og P11.4 bilyones nga gisugyot nga pundo para sa 2027.
Apan gikan niini, P3 bilyones ang gigahin para sa suweldo sa mga kawani ug laing P3 bilyones ang maadto sa operasyon ug pagmentinar sa 17 ka rehiyonal nga opisina, 82 ka probinsyal nga opisina, ug 52 ka outreach stations.
Aron matapakan ang kuwang, gisuportahan ni Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr. ang dugang P1-bilyon nga sugyot alang sa post-harvest equipment, lakip ang mga aerator systems ug ice-making machines.
Giingon ni Salilig nga naglaum ang buhatan nga congressional adjustments magdala sa katapusang nasyunal nga alokasyon gikan sa P10 bilyones ngadyo sa P14 bilyones.
"Our goal during my leadership as National Director is to reduce poverty incidence, but the main goal is to increase the quality of life of our fisherfolk nationwide," asoy ni Salilig, kinsa nagbase sa datos sa Philippine Statistics Authority nga nagpakita sa kapobrehon sa mga mananagat nga anaa sa 27.4 porsiyento gikan sa 2021 hangtod 2023. / CDF