Giduso sa mga konsehal sa Dakbayan sa Sugbo ang pag-abli og balik sa usa ka bahin sa gisirhang landfill sa Binaliw nga naghulagway isip labing dinalian ug praktikal nga solusyon sa nagkagrabe nga problema sa basura.
Kini nahitabo samtang nag-atubang ang dakbayan sa nagkataas nga gasto sa paghakot ug nagtipun-og nga backlog sa basura.
Atol sa regular nga sesyon niadtong Lunes, Pebrero 23, 2026, ang Konseho nagkahiusa sa pag-aprobar sa usa ka mosyon nga naghangyo og tabang gikan sa Department of Environment and Natural Resources–Environmental Management Bureau (DENR-EMB) Region 7.
Si Konsehal David Tumulak maoy nilihok sa pormal nga paghangyo sa DENR-EMB 7 sa pagrekomendar og mga remedial measures o pagpangita og haom nga dapit nga labayan sa basura.
Gihangyo sab niya ang mga regulator nga paspasan ang pagsusi sa pagsunod sa PWS sa mga rekisitos sa rehabilitasyon aron makabalik na ang operasyon sa labing madaling panahon.
Si Konsehal Philip Zafra nga maoy nisegunda sa mosyon, niingon nga nakig-istorya siya ni Mayor Nestor Archival kinsa nipahibalo kaniya nga ang PWS nipasalig nga mogahin og tulo ka hektarya nga bahin sa ilang propyedad aron temporaryong modawat ug modumala sa basura sa dakbayan.
Tumong sa kompanya nga makabalik sa operasyon sa Marso, kon itugot na sa mga regulator. Gipahimug-atan ni Zafra nga ang pag-abli sa Binaliw, uban ang mas estrikto nga seguridad ug panalipod sa kalikupan, mao ang labing maayong “short-term solution.”
Tungod sa kalayo, nidoble ang gasto sa paghakot nga sa Binaliw kaniadto tag P1,100 matag tonelada ang mabayran apan tag P3,906 matag tonelada lakip na ang hauling, krudo, labor, ug tipping fees sa Aloguinsan.
Gipasidaan ni Tumulak nga kon magpadayon kini hangtod sa katapusan sa tuig, ang gasto sa paglabay og basura mahimong moabot sa P1.2 bilyon nga layo ra kaayo sa gigahin nga budget sa siyudad nga P517 milyunes.
Isip temporaryong lakang, gigamit karon ang Pond A sa South Road Properties (SRP) isip holding area diin pundokon ang basura sa dili pa kini i0biyahe paingon sa gawas sa dakbayan.
Apan kini nakamugna og kabalaka sa mga residente ug trabahante sa palibot tungod sa baho ug posibleng epekto sa panglawas.
Bisan pa sa tinguha sa mga opisyal, dili diha-diha ang pag-abli sa Binaliw.
Kinahanglan pa gihapon ang pagtugot sa DENR ug lig-on nga ebidensya nga luwas na kini aron malikayan ang pagbalik sa trahedya nga nahitabo niadtong Enero. /