Binghay: Ayaw pagdugang sa igang

Binghay: Ayaw pagdugang sa igang
SunStar Binghay
Published on: 

Kasagaran kon dunay makuyapan, pundukan gilayon kay manguryuso imbes unta motabang para masalbar.

Ang kapait kay ang uban nga way kalibotan magpataka na hinuon og tabang sama sa pag-uyog, pagsagpa-sagpa sa nawong, pagbubo o pagpainom og tubig, o pagpugos sa pagpalingkod.

Unsa man diay ang angay buhaton?

Ayaw ka-rattle, kalma lang unya ayaw pa alirungi sa mga way labot nga nanguryoso aron dunay hangin nga mahanggap ang nakuyapan.

Susiha dayon kung normal ba ang pagginhawa unya kon nakaila ka, hinaya paglitok o pangutana iyang pangalan aron matino kon motubag ba.

Sunod pahigdaa og flat diha sa salog unya ipasaka o isa gamay ang tiil, mga 8-12 inches, para mosaka og balik ang dugo paingon sa ilang ulo.

Paluagi dayon iyang gisul-ob labi na sa may liogan o hawakan unya seguraduha nga makahanggap og preskong hangin.

Kon nagginhawa apan nakapiyong ang mata nga murag natulog, suwayi og patakilid samtang naghigda aron di matuk-an. Ayaw intawon paimna o hatagi og pagkaon kung wa pa nagmata o di pa alerto kay kasagaran sa kuyap maulian ra human sa mga 2 ka minuto.

Ayaw gayud og biyai samtang naghuwat sa medical nga tabang o ambulansya. Kon medyo maulian na gamay, hinay-hinaya pagpalingkod.

Apan simbako kon wa na magginhawa, gamiti dayon og CPR (Cardiopulmonary resuscitation) kana kon na-train ka.

Kon abnormal ang pagginahawa unya wa gihapon momata human sa 2 ka minuto, o nakuyapan samtang nag-exercise, dunay gibati nga pagpanakit sa dughan, tumang labad sa ulo, na bagok ang ulo o naangol, dunay history sa diabetes o kondisyon sa kasing-kasing, o balik-balik nga pagkuyap, tawag gilayon og ambulansiya o pangayo og tabang sa labing duol nga tambalanan.

Kon duna kay suspetsa nga naigo o naangol ang ulo o dunay spine injury, ayaw hilabti ang biktima, huwata hinuon ang mga medics nga dunay insaktong medical training.

Hinaot duna kay napupo ining mga practical tips para makatabang kaysa magdugang na hinuon sa igang.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph