Binghay: Pangandam sa El Niño

Binghay: Pangandam sa El Niño
SunStar Binghay
Published on

Ang tumang kainit nga atong nasinati karon di ordinaryong kainit kay ting El Niño na sab.

Pasabot nga ang tubig gikan sa Dagat Pacifico nag-anam og kainit maong nausab ang flow sa hangin sa tibuok kalibotan.

Ang southeast monsoon nga unta magdala of uwan sa Mayo , madelatar o gamay ra ang uwan nga masinati.

Imbes uwan makapabug­naw, tumang kainit na hinuon ang masinati.

Ang kakuyaw kay ang epekto ini makamatay labi na ang heat stroke. Busa ayaw paghuwat o langay-langay.

Unsa may atong angay pangandamon?

Ayaw pagbuwad sa init o painit sa haring adlaw gikan sa alas 10 sa buntag hangtod alas 4 sa hapon.

Pasilong o puyo sulod sa balay aron di matam-an.

Inom og daghang tubig , bisag wa ka uhawa kon mahimo kada oras unya pagsul-ob og luag og hayag nga color nga sinena sama sa puti o pink, ayaw ng itom kay mohigop man nuon kini sa kainit.

Pagbantay sa mga simtomas sa Heat Stroke sama sa pagpanglipong, labad sa ulo, tumang ka kapoy ug luya, suka, pagpanguga sa panit unya way sungot.

Kon ugaling makita ni nga mga simtomas, dad-a gilayon sa mabugnaw nga lugar (ilawom sa kahoy o sulod sa building) ang biktima, trapuhi og basa nga labakara o panapton ang tibuok lawas unya dad-a dayon sa labing duol nga tambalanan.

Pagpundo og limpyong tubig sa mga container aron dunay magamit panahon sa huwaw.

Mas maayo kon ma-recycle ang ginamit nga tubig.

Mahimo kining gamiton sa pag-flush sa kasilyas o pagbubo sa tanom (basta wa lay sapon o laing chemicals nga nasagol).

Pagbansay-bansay pag-save og tubig sama sa pag-off sa garipo kon manabon inig panghugas o kaligo aron di usik nga magdagan bisag way gamit.

Subaya imong tubo sa tubig nga wa kini leaks.

Pag-practice of ginamay nga pananom og utanon sa imong tugkaran aron duna kay madali-dali og gamit sa pagluto unya pagpundo og pagkaon nga di daling madaot sama sa bugas, de lata o mga noodles.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph