Usa ka krisis sa tubig ang giatubang sa lungsod sa Borbon.
Ang panagbangi tali sa lokal nga kagamhanan (LGU) ug sa pribadong water provider nga SAVS Borbon nakabalda sa pagdumala sa serbisyo ug pagkolekta sa bayranan.
Ang panagbangi nagsugod human matud pa gihunong sa LGU ang ilang 25 ka tuig nga joint venture agreement sa SAVS niadtong Enero 22, 2026, tungod sa giingong mga kalapasan, lakip na ang kapakyas sa paghatag og kasaligang serbisyo sa tubig.
“The water issues in Borbon did not start yesterday. They are the result of nearly 11 years of mismanagement under the former water distributor. What we are facing today are long-standing problems that cannot be solved overnight,” matud ni Mayor Nico Dotillos.
Nisantop ang kalibog sa mga konsumidor tungod kay ang SAVS nagpadayon gihapon sa pagkolekta og bayad, samtang si Dotillos nimando na sa Borbon Water District nga sugdan ang pagkolekta og bayranan karong semanaha.
Gipadagan na sa LGU ang Borbon Water System (BWS) sayo niining tuiga human giputol ang kontrata sa SAVS.
Apan ang maong pagtapos sa kasabutan nisangpot sa kalibog kon kinsa gyud ang nagdumala sa serbisyo, ilabi na nga ang mayor gusto nga ang BWS na ang mokolekta sa bayad sa katapusan sa Abril.
Matod ni Dotillos, ang maong lakang gibase sa nagtipun-og nga reklamo gikan sa mga residente ug sa usa ka signature campaign nga gipasiugdahan sa mga opisyal sa barangay.
Sa usa ka interview uban sa kanhi TV reporter ug kapitan sa Brgy. Apas, Cebu City nga si Ramil Ayuman nga gi-post sa Facebook niadtong Martes, Abril 7, giingon ni Dotillos nga ang problema sa tubig sa lungsod nagkinahanglan og dakong pundo aron masulbad.
“Initially, sir we thought that we would need like P40 million for the pipes… which money that we don’t have,” matud ni Dotillos.
“After that our engineers realized that we would need more,” dugang niya, hinungdan nga nangayo na sila og tabang sa Kagamhanan sa Lalawigan sa Sugbo.
“Di sad ko ka-imagine ingon ana diay kadako,” dugang sa mayor, nga nagpasabot sa gidak-on sa rehabilitasyon nga kinahanglanon.
Iyang gipahibawo nga basin ipaagi sa mga hugna (phases) ang pag-ayo tungod sa kakuwang sa resources.
Bisan pa sa mga hagit, gipaniguro ni Dotillos sa mga residente nga ang LGU naningkamot sa pagsulbad sa isyu.
“Kami sa LGU, we are doing what we can do to fix the problem nga atong nasalo,” asoy niya.
Nipahamatngon usab ang mayor og legal nga aksyon kon ang SAVS mobalibad sa pagbiya sa propyedad sa gobyerno.
Ang maong kasabutan nagsugod pa sa panahon ni kanhi mayor Butch Sepulvida.
Sa managlahing interview ni Ayuman, ang presidente sa SAVS nga si Arlene Villaruel nihimakak sa mga pasangil sa LGU ug niingon nga ang pagtapos sa kontrata walay due process.
Matod niya, dili sila makatuman sa mga obligasyon niini tungod kay wala may mga pasilidad o kabtangan nga pormal nga gi-turnover ang LGU ngadto kanila.
“But how can we pay something that we don’t have?” matud ni Villaruel.
Gikuwestiyon usab niya ang katakos sa LGU sa pagdumala sa operasyon, ilabi na sa pagkolekta.
“How can they collect… when they don’t have the database?”
Nipasabot siya nga ang SAVS dugay na nga nag-operate ug dili kini usa ka “fly-by-night” nga kompanya, ug ang ilang panagbangi gidala na karon sa korte. / CDF