Taliwala sa krisis sa basura nga giatubang sa Dakbayan sa Sugbo, napugos ang nagkalainlaing barangay sa paghimo og kaugalingong inisyatiba ug mga lakang paghipos niini aron malikayan ang pagtapok.
Nasuspenso ang operasyon sa Binaliw landfill human sa nahitabong pagdahili sa yuta niadtong Enero 8, 2026, diin padayon pa ang search and rescue efforts.
Tungod niini, temporaryong gibalhin ang paglabay sa basura sa dakbayan ngadto sa Consolacion.
Gipahibalo ni Guadalupe Barangay Captain Apol Enriquez sa Sunstar Cebu niadtong Miyerkules, Enero 14, 2026, nga nagplano sila nga mobalhin og landfill ngadto sa Dakbayan sa Naga.
Dugang niya, ang temporaryong Asian Energy landfill sa Barangay Polog, Consolacion naghatag og mga hagit, lakip na ang taas nga linya sa mga garbage truck ug ang gubaon nga dalan.
“Dili igsapayan kon mobayad ta, basta naa tay kapilian. Aron makolekta kini og mas sayo ug ang dumpsite dili layo sa atong barangay,” matod ni Enriquez.
Matod niya nga kaduha sa usa ka adlaw sila mangolekta og basura kaniadto apan tungod sa mga limitasyon karon, nahimo na lang kini kausa sa usa ka adlaw. Giawhag ni Enriquez ang mga residente sa pagpraktis og waste segregation , kay dako kini og ikatabang sa pagpagaan sa krisis.
Sa laing bahin, matod ni Tinago Barangay Captain Dennis Arciaga, nisamot ang krisis sa basura sukad nihunong ang operasyon sa Binaliw, hinungdan nga natapok ang mga basura sulod na sa lima ka adlaw.
Bisan kon gubaon ug pig-ot ang dalan paingon sa Asian Energy landfill, matod ni Arciaga nga mas daling maabot kini sa ilang barangay itandi sa ubang landfill sa Sugbo.
Naglaom siya nga mobalik sa normal ang ilang sistema sa pagkolekta.
Apan giangkon ni Arciaga nga adunay hagit sa gasto sa gasolina kon mopili sila og laing landfill.
Matod niya ang pag-segregate dili mahitabo sa usa lang ka gabii ug nagkinahanglan kini og mas komprehensibong solusyon.
Samtang si Kinasang-an Barangay Captain Susan Enriquez namahayag nga sukad sa pagdahili sa yuta sa Binaliw, nangolekta na sila og basura sa highway sa ilang komunidad.
Nagplano sila nga magsugod sa pag-segregate sa basura human sa ilang tigom ni Cebu City Mayor Nestor Archival aron masayran kon kanus-a kini sugdan.
Giangkon niya nga usa kini ka dako nga hagit kay ang mga residente naanad na sa paglabay og basura nga wala gi-sort o gilainlain.
“Magkinahanglan og panahon para maka-adjust ang mga tawo ug magsugod og segregate,” matod ni Enriquez.
Sa wala pa ang nahitabo sa Binaliw, kada adlaw sila mangolekta gamit ang duha ka garbage truck ug usa ka loader.
Apan sukad nagsugod ang krisis, nagtipun-og na ang basura sa ilang barangay.
Ang Dakbayan sa Sugbo makahimo og 500 hangtod 600 ka tonelada nga basura kada adlaw ug kini mosaka pa panahon sa Sinulog Festival.
Ang 30-ka-adlaw nga access agreement sa Consolacion nagsilbing temporaryo lamang nga solusyon. /