Gitinguha sa Cebu City Government ang pagpalit og usa ka ektaryang yuta sa Tisa-Labangon aron himuong floodwater reservoir human masinati ang grabing baha sa miaging semana.
Samtang usbon ang drainage master plan sa dakbayan ug gikinahanglan ang mga developer nga mosulbad sa pagdagan sa tubig gikan sa ilang mga proyekto sa kabukiran.
Gipahibalo ni Mayor Nestor Archival ang maong mga lakang atol sa press conference niadtong Lunes, Agusto 3, 2026, ug niingon nga ang pagbaha dugay na nga problema sa siyudad nga nanginahanglan og dali nga solusyon.
“The fastest solution we see is to acquire that property and convert it into a reservoir where excess rainwater can be collected instead of flowing directly to low-lying communities,” matod ni Archival.
Sumala niya, ang gisugyot nga reservoir mopugong sa tubig-ulan nga gikan sa mga kabukiran sa dili pa moabot sa mga komunidad nga ubos ang nahimutangan, ilabina sa Barangay Tisa ug Labangon nga grabeng naigo sa kusog nga ulan sa miaging semana.
Matod niya ang mga agianan sa tubig nga kaniadto adunay gilapdon nga unom hangtod napulo ka tiil, nigamay na ngadto sa mga tulo ka tiil tungod sa mga nakababag ug uban pang obstruction.
Gawas nga magsilbing catchment basin, ang maong lugar mahimo sab nga himuong pasilidad sa pagproseso sa basura sa silingang barangay sama sa Guadalupe, Banawa, Labangon, ug Tisa.
“If you ask me whether they helped, maybe they did, but only to a small extent,” pasabot ni Archival.
Iyang namatikdan nga gibahaan gihapon ang daghang komunidad bisan pa sa nahuman na nga mga proyekto.
Tungod niini, giingon niya nga ibalhin sa siyudad ang pokus ngadto sa upstream flood mitigation measures, lakip ang gisugyot nga floodwater reservoir sa Tisa-Labangon, padayon nga desilting ug declogging operations, ug pag-review sa 2017 Drainage Master Plan sa siyudad.
Niingon si Archival nga gisugdan na sa siyudad ang clearing operations sa mga lugar nga gibahaan human sa inspeksyon nga nagpakita nga grabeng nabara ang mga agianan sa tubig tungod sa basura.
Matod niya, kapin sa 400 ka personnel gikan sa nagkadaiyang departamento sa siyudad, mga barangay, ug mga boluntaryo ang nisalmot sa declogging operations sa Tisa-Labangon diin daghang basura ang nakabara sa mga sapa ug drainage canals.
Nagpatuman sab ang siyudad og desilting sa baba sa Kinalumsan River aron deretso ang pag-agos sa tubig paingon sa ubos nga mga lugar.
“We found that the water was no longer flowing because garbage had completely clogged the waterways. After removing the debris, the water immediately started flowing again,” matod ni Archival.
Niingon ang mayor nga ipadayon ang declogging ug desilting operations sa tibuok semana isip kabahin sa gipalig-on nga kampanya batok sa pagbaha.
Gidasig sab ni Archival ang Barangays Tisa ug Labangon nga magdeklarar og state of calamity human sa pagbaha aron dali silang makahatag og tabang sa mga naapektuhang residente.
Iyang gihisgutan nga adunay mga balay sa Sityo Tambisan, Barangay Tisa nga gilapawan sa tubig-baha nga niabot og tulo hangtod unom ka tiil ang kahabugon atol sa kusog nga uwan sa miaging semana.
Gimanduan sab sa mayor ang Department of Public Works and Highways (DPWH) ug ang City Engineering Office nga susihon pag-usab ang kahimtang sa drainage sa maong lugar ug tan-awon kon adunay kontribusyon ang mga duol nga residential developments sa pagbaha.
Matod niya, ang mga developer nga walay stormwater catchment facilities mahimong obligahon sa pagtukod niini, samtang susihon sab ang kasamtangang catchment systems sa mga bag-ong subdivision aron masuta kon igo pa ba kini.
Samtang gipalig-on sab sa Cebu City Government ang declogging operations sa nagkadaiyang bahin sa dakbayan. / CAV