Nahuman na sa Cebu Provincial Assessment Office (CPAO) ang duha ka tuig nga scientific study nga nag-analisar sa mga datos sa halin sa rehiyon gikan sa 2020 hangtod 2024 aron matino ang tinuod nga market value sa mga kabtangan sa tibuok probinsya.
Matod ni Provincial Assessor Liezl Languido, ang estrikto nga proseso sa pagbalor nahaom sa mga mandato sa bag-ong gipatuman nga Real Property Valuation and Assessment Reform Act (RPVARA). Ang maong nasudnong balaod, nga giduma sa Bureau of Local Government Finance (BLGF) ug sa Department of Finance (DOF), nagpatuman ug uniporme nga sistema sa pagbalor sa mga kabtangan sa tanang lokal nga kagamhanan sa tibuok nasod.
Ubos sa bag-ong balaod, mag-atubang ug estriktong silot administratibo ang mga assessor sa lokal nga kagamhanan kung mapakyas sila sa pagpatuman sa mga updated nga balor sa kabtangan.
Giasoy ni Languido nga samtang ang kanhing Republic Act 7160 walay silot alang sa dili pagtamod, ang bag-ong mandato nagsiguro nga ang mga provincial tax declaration magpakita sa tinuod ug fair market value.
Nagsugod ang pagtuon niadtong Marso 2024, diin nakigtambayayong ang opisina sa mga assessor sa munisipyo aron makakuha og saktong datos ug ebidensya sa mga halin.
Gigamit usab nila ang mga datos gikan sa Philippine Statistics Authority (PSA) ug nangutana o nangonsulta sa mga real estate appraiser ug mga eksperto sa maong industriya.
Alang sa updated nga eskedyul, gilain sa opisina ang pipila ka specific nga matang sa kabtangan, sama sa pagbulag sa mga beach lot gikan sa kasagarang komersyal ug residential nga mga zone.
Nagmalampuson ug dako ang partisipasyon sa mga stakeholder sa gipahigayon nga mga public consultation bahin sa gisugyot nga 2027 Schedule of Market Values (SMV).
Matod ni Languido, mas daghan ang mitambong sa ikatulong hugna sa konsultasyon.
Niining higayona, ang diskusyon wala na maghisgot sa mga batakang grado kondili nakatutok na sa epekto niini sa buhis ug sa posibleng mabayran sa mga tawo.
Makadawat gihapon ug panalipod ang mga magbubuhis sa panahon sa transisyon, tungod kay adunay mandatory nga unom ka porsyento nga limitasyon nga mopugong sa final nga kausaban sa bayranan sa buhis nga molapas sa maong utlanan. Ang Sanggunian Panlalawigan maoy nagpabilin nga adunay awtoridad sa pagtakda sa final nga level sa assessment ug rate sa buhis sulod niini nga legal nga limitasyon.
Ang mga gisugyot nga balor gipadala na sa BLGF alang sa technical review.
Sa pagkakaron, nagpadala pa ang provincial assessment office sa mga kulang nga dokumento aron matubag ang mga sayong nakit-an sa maong ahensya.
Kon mapirmahan ug maaprubahan na sa BLGF ug sa Kalihim sa Department of Finance ang mga balor, imantala na sa probinsya ang maong eskedyul.
Ang mga bag-ong tax declaration himuon sa tuig 2027, ug ang hingpit nga pagpatuman sa buhis magsugod sa tuig 2028.
Ang mga tag-iya og kabtangan adunay hangtod Hulyo 2026 sa pagpahimus sa tax amnesty nga gitanyag ubos sa framework sa RPVARA. / CDF