Sa Probinsya sa Sugbo, ang panagat dili lang mahitungod sa negosyo, kon dili dako kini og kalambigitan sa pagbutang og pagkaon sa lamesa sa matag adlaw.
Ang isla maoy nag-una sa tibuok nasod sa mga kalihukan sa panagat (marine capture fishing) nga gitumong alang sa kaugalingong konsumo, diin kadaghanan sa mga operasyon gitumong alang sa gamit sa panimalay kay sa ibaligya, sumala sa Philippine Statistics Authority (PSA).
Ang datos gikan sa 2022 Census of Agriculture and Fisheries nga gipagawas niadtong Miyerkules, Abril 8, 2026, nagpakita nga ang Sugbo maoy nag-una sa tanang probinsya sa mga kategoriya nga “alang lang sa kaugalingong konsumo” (only for own consumption) ug “nag-una alang sa kaugalingong konsumo apan naay gamay nga ibaligya” (mainly for own consumption with some for sale).
Nagpakita kini sa kamahinungdanon sa panagat isip tinubdan sa pagkaon sa mga panimalay sa kabaybayunan.
Sa level sa rehiyon, ang Central Visayas nitumaw isip usa sa nag-unang mga sentro sa panagat sa nasod, nga nakatala og 85,663 ka mga operasyon sa panagat nga nakabasi sa panimalay, o 11.4 porsiyento sa kinatibuk-an sa nasod.
Ang Central Visayas maoy nag-una sa mga operasyon nga alang lang sa kaugalingong konsumo samtang ang Eastern Visyas maoy nag-una sa mga operasyon nga alang sa kaugalingong konsumo apan adunay gamay nga ibaligya.
Dako nga bahin niini ang gitumong alang sa konsumo, diin 25,758 ka mga operasyon ang gihimo alang lang sa kaugalingong konsumo ug 15,273 ang nag-una alang sa kaugalingong konsumo apan adunay gamay nga ibaligya.
Sa laing bahin, ang Sugbo kanunay usab nga nalakip sa top 10 sa tibuok nasod sa tanang katuyoan sa panagat.
Ang Sugbo maoy numero uno sa “alang lang sa kaugalingong konsumo” ug “nag-una alang sa kaugalingong konsumo apan naay gamay nga ibaligya.”
Samtang, ika-10 kini sa “alang lang sa baligya” (only for sale), ikalima sa “nag-una alang sa baligya apan naay gamay nga para sa kaugalingon,” ug ikaupat sa “tunga sa baligya ug tunga sa para sa kaugalingon.”
Sa uban pang mga kategorya, ang Palawan maoy nag-una nga probinsya sa “alang lang sa baligya,” samtang ang Negros Occidental maoy nag-una sa “tunga sa baligya ug tunga sa para sa kaugalingon.”
Ang Bohol nipakita usab og maayong performance sa ranking, diin ikaduha kini sa “alang lang sa kaugalingong konsumo,” ikalima sa “nag-una alang sa baligya,” ug ikaupat sa “nag-una alang sa kaugalingong konsumo,” nga nagpakita sa kakusog usab sa ilang panagat nga nakabasi sa panimalay.
Ang nasyonal nga datos nagpakita usab nga ang industriya nagpabilin nga dili pormal ug gidumala sa indibidwal nga mga operator, diin 98.6 porsyento sa 750,575 ka operasyon sa panagat sa nasod giklasipikar isip single proprietorship.
Kini nga mga numero naghatag og gibug-aton sa padayon nga pagsalig sa mga komunidad sa kabaybayonan sa Sugbo sa panagat isip tinubdan sa panginabuhi ug pagkaon.
Gitaho usab sa PSA nga kadaghanan sa mga operasyon sa panagat sa tibuok nasod nagsalig sa mga tradisyonal nga dungguanan (landing centers), o kadtong walay pormal nga imprastraktura.
Sa 750,473 ka mga operasyon, 75.6 porsiyento ang nagdiskarga sa ilang kuha sa mga tradisyunal nga dapit. Gisundan kini sa pribadong mga dungguanan (13.6 porsyento) ug katong gidumala sa lokal nga mga kagamhanan (6.1 porsyento).
Gamay ra kaayo ang naggamit sa mga pasilidad nga gidumala sa mga asosasyon sa panagat o kooperatiba (1.0 porsyento) ug sa Philippine Fisheries Development Authority (0.2 porsyento).
Ang datos nagpakita usab nga ang mga sakayan nga gigamit nagpabiling gagmay ug gipanag-iya mismo sa mga mananagat.
Sa 612,744 ka mga sakayan nga natala sa nasod, 79.1 porsyento ang gipanag-iya sa mga operator, samtang 15.3 porsyento ang gigamit nga walay bayad (rent-free) ug 5.7 porsyento ang giabangan.
Kon matang sa sakayan ang hisgutan, ang mga sakayan nga adunay makina ug katig (engine and outrigger) ang labing daghan sa 60.9 porsyento, gisundan sa mga walay makina apan adunay katig (15.7 porsyento), ang adunay makina apan walay katig (13.7 porsyento), ug ang walay makina ug walay katig (9.7 porsyento). / CDF