Ang Community Environment and Natural Resources Office (CENRO) Argao, usa ka field office sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) 7, ulahi na sa pagpagawas og cease and desist order kay hingpit na nga giputol ang tanang 10 ka mga punoan sa kahoy aron hawanan ang agianan alang sa bag-ong government complex sa Oslob.
Matod sa pamahayag sa DENR 7 niadtong Sabado, Hulyo 18, 2026, ang CENRO Argao moluwat og cease and desist order aron pasirad-an ang tanang pagpamutol ug uban pang mga kalihukan, nga naay kalabutan sa Oslob Town Plaza, alang sa gisugyot nga sports and cultural complex.
Sumala sa DENR 7, ang CENRO Argao nagpagawas og usa ka special tree-cutting permit ngadto sa lokal nga kagamhanan sa Oslob niadtong Hunyo 23 alang sa pagpamutol sa 10 ka giila nga mga kahoy, ubos sa klaro nga mga termino ug kondisyon ug pagsunod sa mga balaod sa kalikupan.
Apan, giingon sa ahensya nga ang pagpamutol gihimo nga walay koordinasyon ug pahibalo ngadto sa CENRO Argao, nga usa ka rekisito ubos sa maong permit.
Giseguro sa DENR 7 sa publiko nga padayon nilang bantayan ang sitwasyon ug mohimo sa gikinahanglan nga mga aksyon aron mapanalipdan ang kalikopan.
Pagsaway sa Publiko
Gisupak ni Mark Arnold Langahid, usa ka lumad nga taga-Oslob, ang pasiunang resulta sa inspeksyon sa regulatory agency nga nag-ingon nga duha ra ka mga punoan sa mahogany ang grabeng naapektuhan sa operasyon sa pagpamutol.
Matod ni Langahid, hingpit nang natumba sa mga trabahante ang tanang 10 ka mga punoan sa kahoy sa wala pa gi-serve sa enforcement team ang mando sa pagpahunong.
“Ulahi na ang tanan,” matod ni Langahid.
Gisaway niya og maayo ang nadugay nga interbensyon sa mga opisyal sa kalikupan, ug nikuwestiyon kon nganong napakyas ang regulatory body sa paghimo og dinalian ug personal nga pagsusi bisan sa grabeng pagsaway sa publiko pinaagi internet.
“Sa kadaghan og yangungo online, wa ba sila ni-check ug ni-assess personally ngadto?” pagkuwestiyon ni Langahid.
Giatubang usab sa maong heritage advocate ang hilom nga baruganan sa lokal nga kagamhanan sa Oslob. Iyang namatikdan nga ang mga opisyal sa munisipyo napakyas sa pagpagawas og opisyal nga pamahayag o katin-awan ngadto sa publiko bahin sa paspas nga pagguba sa mga kahoy sa plaza.
“Si LGU Oslob pud, bisan man lang unta niundang kadiyot or mo-release og statement man lang to explain, wa gyuy gibuhat!” dugang ni Langahid.
Lokal nga Pagsupak
Sa wala pa ang pagpamutol, nisamot ang lokal nga pagsupak pinaagi sa usa ka pormal nga sulat-protesta nga gipetsahan og Hulyo 9, nga gi-address ngadto nila ni Oslob Mayor Ronald Guaren, Vice Mayor Friedel Ricardo Nazareno, ug Municipal Engineer Ellamelyn Suycano.
Ang petisyon, nga gipadala sa grupo nga “Oslobanong Nagpakabana” ug gilagdaan ni Oslob Parish Priest Daniel Franklin Pilario uban sa duha ka laing indibidwal, nagkuwestiyon sa pag-convert sa publikong plaza human sa groundbreaking ceremony niini niadtong Hulyo 7.
Gipangayo sa grupo nga magpagawas ang munisipyo og mga pampublikong rekord lakip na ang mga talaan sa mga konsultasyon sa komunidad ug lokal nga mga ordinansa nga nag-aprubar sa pagsira sa plaza pinaagi sa two-thirds nga boto.
Nihangyo usab sila sa klaro nga mga termino sa DENR tree-cutting ug earth-balling permits aron masusi ang pagsunod niini sa mga sumbanan sa kalikupan.
Ang mga petisyoner, nga gipaluyohan sa parokya, nangatarungan nga ang century-old nga mga kahoy ug ang makasaysayanong plaza sa lungsod mga permanente nga simbolo sa pagkatawo sa Oslob nga dili mahimong tangtangon sa napiling mga lider sa bisan unsang oras nga ilang gusto.
Gipasiugda ni Langahid nga ang komunidad wala mosupak sa kalambuan, kon dili sa karaan ug dinalidali nga mga pamaagi nga gigamit sa mga awtoridad sa paghawan sa maong heritage site.
“Ang isyu dili man ang kalambuan ug pag-uswag. Ako ug ang akong isig ka Oslobanon mas modayeg pa unta niini kon ang mga kahoy gibalhin (relocated) sa saktong pamaagi ug ang complex gitukod nga walay bisan usa ka kahoy nga dautang naapektuhan,” matod ni Langahid.
Nasyonal nga Petisyon
Aron mapalig-on ang lokal nga protesta, usa ka laing grupo sa mga mabalak-ong lungsoranon ug mga heritage advocates nga gipangulohan ni Langahid ang nagpadala og dinalian nga petisyon ngadto sa National Historical Commission of the Philippines (NHCP) niadtong Hulyo 14.
Gi-address ngadto kang NHCP Chairman Regalado Trota Jose Jr., ang sulat nangayo og dinalian nga heritage assessment ug site inspection sa Oslob Public Plaza.
Gikutlo sa mga advocate ang Seksyon 39 sa National Cultural Heritage Act, nga nag-ila sa mga plaza sa panahon sa Espanyol (colonial-era) isip protektado nga Grade II cultural properties. / CDF