Gisugdan na sa Commission on Human Rights (CHR) ang usa ka independenteng imbestigasyon bahin sa nahitabong armadong engkwentro sa Barangay Salamanca, Toboso, Negros Occidental niadtong Abril 19, 2026, diin labing menos 19 ka tawo ang namatay, lakip na ang usa ka student leader ug usa ka community journalist.
Sa usa ka pamahayag sa ilang Facebook post niadtong Dominggo, Abril 26, ang CHR nagkanayon nga ang ilang buhatan sa Negros Island Region nakig-alayon na sa mga civil society groups, lokal nga awtoridad, pwersa sa seguridad, ug mga pamilya sa mga biktima para sa pagkuha sa mga patay’ng lawas sa Toboso ug Escalante.
Gihatagan og gibug-aton sa Komisyon ang nagkasumpaki nga mga pangangkon bahin sa pagkatawo sa mga nangamatay.
Samtang ang Armed Forces of the Philippines (AFP) nag-ingon nga ang mga napatay mga miyembro sa armadong grupo, ang ubang mga organisasyon nagkanayon nga pipila sa mga biktima, lakip na silang Alyssa Alano ug RJ Nichole Ledesma, mga sibilyan nga nalambigit sa mga buluhaton sa komunidad.
Gipasiugda sa CHR nga ubos sa International Humanitarian Law (IHL), ang mga partido sa panagbangi kinahanglan nga moila sa kalainan tali sa mga combatant ug mga sibilyan.
Nagpasidaan usab sila nga gidili ang mga pag-atake nga walay gipili ug ang mga sibilyan kinahanglan protektahan gawas lang kung direkta silang moapil sa panagsangka.
Dugang pa niini, ang mga pasangil sa supak sa balaod nga pagpamatay o mga paglapas sa IHL ug human rights law kinahanglan atubangon pinaagi sa “dinalian, epektibo, patas, ug independenteng imbestigasyon,” ug paninglan og tulubagon ang mapamatud-an nga nakalapas.
Nagpadayag usab ang Komisyon og kabalaka sa mga taho nga kapin sa 100 ka pamilya ang namakwit tungod sa insidente, ug nanawagan sa mga awtoridad sa paghatag og humanitarian nga hinabang, pagpugong sa dugang nga pagbakwit, ug pagsiguro sa akses sa mga batakang serbisyo.
Nanawagan sila sa tanang partido nga mokooperar sa imbestigasyon, priserbahon ang mga ebidensya, ug tugotan ang walay babag nga pagkuha og impormasyon ug pagbisita sa mga dapit nga naapektuhan.
Samtang, duha ka US citizen ang apil sa mga napatay sa madugong engkwentro sa Toboso sa miaging semana, sumala sa National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC) niadtong Dominggo, Abril 26, 2026.
Sa usa ka pamahayag, giila sa NTF-ELCAC ang duha ka namatay nga mga Amerikano nga sila si Lyle Prijoles ug Kai Dana-Rene Sorem.
Base sa mga taho, ang duha ka Amerikano niabot sa nasod sa managlahing higayon niadtong katapusan sa Marso 2026 ug gituohang nibiyahe paingon sa Negros Occidental.
Giingon usab nga si Prijoles nahimong sakop sa Anakbayan-USA sukad niadtong 2012, diin nagsilbi siya sa nagkalain-laing posisyon sa wala pa siya nianhi sa Pilipinas. / CDF ug dugang taho ni TPM/SunStar Philippines