Gipadayag sa Commission on Audit (COA) ang seryoso nga kabalaka bahin sa pagdumala sa panalapi sa Kagamhanan sa Siyudad sa Mandaue.
Kini human nigawas ang “Qualified Opinion” sa ilang 2024 Financial Statements.
Gikutlo sa COA ang daghang kakulian sa pag-accounting, wala ma-record nga assets, ug mga paglapas sa regulasyon nga makuwestiyon ang katukma sa financial picture sa siyudad sa pagtapos sa tuig.
Tungod sa daghang kal-ang sa financial recording ug project management, napugngan ang mga auditor sa paghatag og “clean opinion” sa panalapi sa siyudad.
Bisan pa sa pagtaas sa Assets nga P35.77 bilyunes ug Equity nga P32.98 bilyunes, nikunhod og dako ang net surplus sa siyudad ngadto sa P141.6 milyunes gikan sa P411 milyunes niadtong 2023.
Kini giingon tungod sa mas taas nga operating expenses.
Ang nahuman nga mga proyekto sa imprastraktura nga nagkantidad og P106.36 milyunes wala ma-record ug wala ma-reclassify sa saktong Property, Plant, and Equipment (PPE) accounts.
Nagresulta kini sa “unreliable” nga balanse sa PPE ug Construction in Progress.
Napakyas ang siyudad sa pag-ila sa impairment losses alang sa nadaot nga mga imprastraktura nga nagkantidad og P636.38 milyunes.
Kini nagpasabot nga ang assets sa siyudad, overstatement.
Wala gi-record ang mga gasto sa depreciation ug amortization alang sa ikatulo ug ikaupat nga quarter sa 2024.
Nagresulta sab kini sa sobra nga deklarasyon sa bili sa assets.
Accounts Payable (P720.18M):
Adunay mga inconsistencies sa accounts payable, lakip na ang mga utang nga duha na ka tuig pataas ug mga utang nga sayop ang pagkalibro nga nagkuwestiyon sa ilang pagkabalido.
Adunay dili parehas sa Real Property Tax (RPT) ug Special Education Tax (SET) receivables.
Ang siyudad napakyas sa pag-reclassify sa P29.89M nga SET advance payments ngadto sa income, samtang ang ubang RPT advance payments sayop nga gibalhin sa income accounts bisan kon wala pa kini naangkon.
Nagpabilin ang P20.97 milyunes nga mga cash advance sa pang-travel fund ug uban pa nga wala pa ma-liquidate nga nakababag sa tukmang pag-ila sa mga gasto.
Ang bank reconciliation statements naglangkob og wala pa ma-adjust nga mga reconciling items nga P1.39 milyunes, nga nagpakita nga wala pa masulbad ang mga kalainan tali sa libro sa siyudad ug sa aktuwal nga bank balances.
Ang mga yuta ug edipisyo nga nagkantidad og P3.06 bilyunes ug gigamit para sa rental o capital appreciation wala ma-record isip investment property.
Nakita ang sobra-sobra nga pagpalit og 150,000 ka piraso sa securitized letterhead nga nagkantidad og P15.48 milyunes.
Paggawas sa 2024, 669 ka piraso pa lang ang nagamit, gibilin ang P15.4 milyunes nga nagpundo.
Giingon sa COA nga wala kini “meticulous and judicious planning” ug sayop pa gyud ang pagka-record isip gasto dayon imbes nga inventory.
Ang siyudad wala makagamit og P306.65 milyunes nga Development Fund niini, nagpakita nga ang mga proyekto dili pa andam alang sa procurement ug implementasyon.
Ang gasto sa biyahe sa Japan alang sa 12th Asian Smart Cities Conference ug pagpirma sa MOU dili “barest minimum”.
Labaw pa niini, wala’y kompleto nga narrative reports ang gisumiter sa mga delegado nga nagbabag sa COA sa pagtino kon gitarong ba ang gasto ug kon nakabenepisyo ba ang siyudad.
Nagpabilin ang P76.5 milyunes nga audit suspensions ug P105.18 milyunes nga audit disallowances nga wala pa masulbad sukad sa pagtapos sa 2024.
Gipasabot sa COA nga ang pagpadayon sa balik-balik nga mga isyu nagpakita sa panginahanglan alang sa mas lig-on nga financial controls ug mas makanunayon nga pagsunod sa mga sumbanan sa gobiyerno sa pag-accounting.
Giawhag sa COA ang kagamhanan sa siyudad nga sulbaron dayon ang mga kakulian, ipatuman ang mga corrective measures, ug pauswagon ang financial management systems alang sa mas tukma nga pag-report sa umaabot. / CAV