Cuizon: Adlaw sa Kaisog

Way Opaway
Cuizon: Adlaw sa Kaisog
SunStar CuizonWay opaway / Ahmed Cuizon
Published on: 

Nanlimbawot akong balhibo samtang nagtan-aw sa ika-84 nga anibersaryo sa kasaulogan sa Adlaw sa Kaisog niadtong Abril 9. Gipangulohan kini ni President Ferdinand R. Marcos, Jr. o PBBM didto sa Mt. Samat National Shrine sa Pilar, Bataan.

Dunay edepisyo nga gitukod ang gobyerno ning lugara niadto pang 1966. Kay naa man ni sa tumoy sa bukid, makit-an nimo nga dunay dakung krus sa ibabaw nga klaro kaayo bisag tua pa kas layo. Nagliko-liko ang dalan ini paingon ngadtos taas, apan haskang nindota sa monumento didtos kinatumyan. Naay dakung bandila sa Pilipinas nga nagkayabkayab sa ibabaw samtang dunay marmol nga altar sa ubos diin gikulit ang kasaysayan sa Gubat sa Bataan.

Duna say museo ilawom sa edepisyo diin may mga hulagway sa mga Pilipino ug Amerikanhon nga miapil sa gubat. Daghan sang mga armas, sinina ug uban pang mga butang nga may kalabutan sa gubat ang makit-an didto.

Ang krus nga akong gihisgutan ganina usa gyud ka dakung istruktura nga may elevator. Makasaka ka paingon sa nagdupa nga bahin sa krus kay naa may mga lingkuranan sulod sa matag habig ini. Bugnaw ang hangin didto ug imong malantaw sa mga bintana ang palibot diin nakig-away ang mga bayaning Pilipino ug Amerikano batok sa kasundalohang Hapon.

Ang atubangang bahin sa krus adunay iskultura ni Lapulapu. Sa kilid, aduna say iskultura ni Jose Rizal. Makatandog gyud sa imong balatian ang kinatibuk-ang talan-awon sa Mt. Samat National Shrine.

Di ko kalimot sa gibati nako sa duha ka higayon nga miadto ko samtang mitrabaho pa ko sa Rehiyon Tres.

Labaw sa tanan, nakapahinuklog kaayo nako ang akong mga nasayran mahitungod sa Martsa sa Kamatayon.

Sa 70,500 ka tawo nga gipamartsa sud sa unom ka adlaw gikan sa Pilar, Bataan niadtong Abril 9-15,1942, mikabat lang sa 54,008 ang miabot sa San Fernando City, Pampanga. Gikan didto, gigrupo sila ngadtos 150 hangtod 200 ka tawo matag pundok unya gidasok daw sardinas sa gagmay nga karwahe sa tren nga para lang sa 30 ka tawo, dayon gipadala paingon sa Capas, Tarlac. Human sa 4 ka buwan nga pagkabilanggo, kapin 30,000 nila ang nangamatay didtos Tarlac tungod sa gutom ug sakit.

Makapasigarbo gyud ang pagsaulog sa gobyerno ubos ni PBBM ning kaisog sa atong mga bayani nga gisaludohan na karon sa tibouk kalibutan.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph