Dako kaayo ang papel sa mga iglalanggikit sa Sinugbuanong pinulongan. Tungod kay mao kini ang “gobernador” sa kausaban sa kahulogan sa mga pulong ning pinulongana, gawas lamang sa pulingan (pronoun) nga wala mosubay sa agglutinative nga kinaiyahan.
Adunay tulo ka matang sa morpolohikanhong katipohan sa pinulongan: 1) Matinagsatagsahong pinulongan (isolational language); Ex. Siam, Chinese. 2) Madinugtongdugtongong pinulongan (agglutinative language); Ex. Mongolia, Turkey, Hapon, Cebuano. 3) Malinubaylubayong pinulongan (inflectional language); Ex. Greek, Latin, French, English.
Matod pa ni anhing Obispo Manuel Yap, sa iyang libro, Ang Dila Natong Bisaya (1947), “Ang madinugtongdugtongong [pinulongan] naggamit og mga pulong iglalanggikit aron pagpasabot sa nagkalainlaing kahulogan. Ingon pananglit sa atong pulong “buhat.” Kon siya langgikitan sa pung ‘nag-’, mahimo siyang ‘nagbuhat’; kon sa ‘mi-’, ma[himong] “mibuhat”, ubp. Dinhi dayag kaayo kanatong mga Sugbuanon nga ang “nagbuhat” lahig kahulogan sa “mibuhat.” Mao nga kining mga pinulongana gitawag og “agglutinative” o madinugtongdugtongon, kay dugtongdugtongon man ang pipila ka pulong diha sa usa ka “dugokan” aron sa pagpadayag sa nagkalainlaing kahulogan” (pp.1-2). Mipadayon siya sa pag-ingon, “Busa ang matuod ug masangputon nga pagtuon sa atong pinulongan, kinahanglang anha ipasukad sa hingpit nga kasayuran sa mga pung iglalanggikit” (p.3).
Pung pa ni Obispo Yap, adunay mga 3,700 ka mga iglalanggikit ang Sinugbuanong pinulongan. Apan ang komon kaayong ginagamit sa katawhan anaa lamang sa mga 170 ka buok.
Ang mga iglalanggikit mabahin sa duha ka dagkong pundok: 1) Sukaranon (basic) ug 2) Sinambog (mixed). Adunay tulo ka klase ang sukaranon (basic) nga mga iglalanggikit: A) Unanggikit (prefix); B) Talinggikit (infix); ug K) Ulhinggikit (suffix). Sa pagkakaron, kini lang usa ang atong hisgotan dinhi gumikan sa hagip-ot nga espasyo.