Kanus-a ba kinahanglan nga gamiton ang pulong, “mga” isip pangdaghanan (kun pluralizer sa Inenglis)?
Sa pagtubag ning maong pangutana, atong hukngayon (analyze) ang pulong, “mga” diha mismo sa iyang kahulogan. (Di lang sa nato ilakip ang laing kahulogan sa pulong “mga” isip “bana-bana” (kun estimate). Ato lang tan-awon karon dinhi ang iyang kahulogan nga, pangdaghanan (kun pluralizer).
Mopugnit ta og pananglitan.
Mahinungdanon ang “pito” ka “mga” pangutana ni Pedro.
Ang atong unang obserbasyon mao ni: Diha sa kapahayag (sentence) sa ibabaw, anaa ang pulong “pito”; usa kini ka numero.
Ang atong ikaduhang obserbasyon mao ni: diha sa mao gihapong kapahayag, anaa ang pulong “mga,” isip ilhanan sa pangdaghanan (kun pluralizer). Iyang “gi-plural” ang kahulogan sa pulong, “pangutana.”
Karon, diha sa unang obserbasyon, ang ideya, “pito,” naghupot na sa kahulogan nga “daghan.” Sa lain nga pagkasulti, ang pulong, “pito,” naglangkob diha sulod kaniya sa “ideya” nga “daghan,” ug, busa, makaingon kita nga ang pulong, “mga,” pangdaghanan, anaa na sulod sa pulong, “pito.”
Dinhi, ang pulong, “pito,” nag-modify sa pulong “pangutana.” Ang pulong, “pito,” nagtumbok sa gidaghanon, kon pila ka buok ang “pangutana.” Dinhi niining puntoha, makita na ang ideya, “daghan.”
Diha sa ikaduhang obserbasyon, atong nakita nga gigamit ang pulong, “mga,” nga nagpasabot, “pangdaghanan” (pluralizer).
Pinasikad sa atong obserbasyon, ania kining mga pangutana.
1] Kon mogamit ta sa pulong nga numero, sama sa “pito” (7) dinhi ning atong pananglitan, kinahanglan pa ba ang pluralizer, “mga”? Niay pananglitan.
Ex. A] Aduna siyay tubag sa “pito” ka “mga” pangutana.
B] Aduna siyay tubag sa “pito” ka pangutana.
Diha sa titik A, ang duha ka pulong, “pito” ug “mga,” nagpadayag sa ideya, daghan. Ang pulong, “pito,” naghupot na daan sa ideya, daghan. Ang pulong, “mga,” naghupot o nagdala sa kahulogan, daghan (ug sa tinud-anay, mao gayod kini iyang kahulogan). O, ang iyang kapusbuhat (function) diha sa kapahayag mao ang “pangdaghanan” (kun pluralizer).
Busa, diha sa titik A, makaingon kita nga, mura og nag-utro-utro (redundant) ang ideya “daghan.” Kay ang pulong “pito” naghupot na daan sa ideya, daghan. Ug gidasunan pa gayod sa laing pulong, “mga.”
Diha sa titik B, usa lamang ka pulong, “pito,” ang nagpadayag sa ideya, daghan. Dinhi, nahilakip na ang idea, “daghan.” Ug tungod kay anaa na man ang ideya, daghan, diha sa pulong, “pito,” mura og igo na kini sa pagpasabot o pagpadayag sa konsepto nga “daghan.”
Busa, kon tan-awon kini gamit ang lente sa “batadila” (kun grammar), atong makita nga ang pananglitan diha sa titik A sa ibabaw usa ka “utro-utro” (kun redundancy), ug usa kini ka “apyog” (weakness) diha sa batadila, o usa gayod kini ka sayop kay “utro-utro” (redundant) man lagi ang ideya.
2] Apan, ato usang sutaon giunsa kini paggamit sa katawhan sa inadlaw-adlaw nga kukabildo diha sa katilingban. Unsa man ang naandan, o natural, o kinaiyanhon nga paagi sa mga tawo sa pagpadayag niining maong ideya? Ang sa titik B o sa titik A ba sa ibabaw?
Hinaot nga makapukaw kini sa galamhan sa uban nga mga apisyonado sa Binisaya-Sinugboanong pinulongan, nga moutingkay pa gayod, palawom sa kahibalo sa lingguwistikanhon nga mga kinaiyahan ning maong pinulongan.
Sa ingon niini, molambo, mouswag, molawom, mahimong “it-on” (intellectualized) ang atong kahibalo ning atong pinulongan.
