Gibarugan sa Department of Environment and Natural Resources–Environmental Management Bureau (DENR-EMB) 7 ang desisyon niini nga temporaryo nga ilibkas ang cease-and-desist order (CDO) batok sa operator sa Binaliw landfill, human matuman ang pipila ka importante nga environmental safeguards.
Tungod sab kini sa dinaliang panginahanglan sa pasilidad sa paglabay sa basura.
Sa news release niadtong Mayo 1, 2026, giingon sa DENR nga gitugotan ang limitadong operasyon sa Prime Integrated Waste Management (PWS) human matuman ang mga remediation commitments subay sa trahedya niadtong Enero 8 diin nahugno ang basura ug 36 ka tawo ang namatay.
Sumala ni EMB-7 Regional Director John Edward Ang, gibalanse sa ahensiya ang pagpanalipod sa kalikupan ug ang praktikal nga panginahanglan, ilabina kay nagkadako ang problema sa basura sa Cebu.
“Cebu has an urgent need for a functional waste disposal facility to handle the city’s waste, and our decision followed a careful evaluation of the company’s compliance measures,” matod ni Ang.
Gitataw niya nga ang partial lifting dili pasabot og full reopening, ug ang operasyon limitado lamang ug ubos sa hugot nga kondisyon, lakip ang padayon nga pagsunod sa environmental compliance certificate (ECC) ug paghuman sa rehabilitation ug stabilization works.
Ubos sa ECC amendment nga gipagawas niadtong Marso 31, gitugotan ang operator sa landfill nga magpalambo og dugang engineered components aron mapalambo ang kaluwasan.
Lakip niini ang bag-ong disposal cell sa ubos nga bahin sa landfill ug usa ka mas gamay nga interim cell alang sa kontroladong operasyon.
Giingon sa DENR nga ang pasilidad padayon nga gi-monitor pinaagi sa regular nga inspeksyon nga nagtan-aw sa structural stability, gidaghanon sa basura, ug leachate management, samtang nagpadayon ang site restoration.
“This Office remains committed to closely monitoring the facility, particularly in terms of waste inputs and outputs. We conduct regular site inspections to ensure that stabilization measures meet required standards,” dugang ni Ang.
Giklaro sab sa ahensiya ang papel sa multi-sectoral oversight nga nagpasabot nga ang local government units ug uban pang stakeholders magpadayon sa pag-apil sa monitoring aron maseguro ang transparency ug pagsunod sa balaod.
Ang partial lifting gisusi sab sa usa ka executive session sa City Council, diin gipahayag sa pipila ka miyembro ang kabalaka sa kakuwang sa detalyadong impormasyon nga gipaambit sa legislative body kabahin sa kahimtang ug operasyon sa landfill.
Si Councilor Joel Garganera, chairman sa committee on environment, nagpahayag sa iyang kasagmuyo sa kakuwang sa komunikasyon, ug niingon nga wala hingpit ma-brief ang konseho sa mga kalambuan sa partial reopening ug regulatory status sa pasilidad.
Sa laing bahin, gikompirmar ni PWS Manager Niño Abellana ang operasyon sa pasilidad, nga nagpasabot nga kini karon nag-operate ubos sa kontroladong “interim cell” system subay sa pag-aprobar sa DENR, ug limitado ang pagdawat og basura gikan sa private commercial sources.
Giklaro sab sa DENR nga ang partial lifting naglangkob lamang sa pipila ka engineered cells ug dili kini pasabot og hingpit nga reopening sa landfill nga nagpabilin gihapon ubos sa rehabilitasyon.
Bisan pa niini, si Cebu City Mayor Nestor Archival niingon nga wala siyay nakitang dinaliang problema sa partial lifting, basta mosunod lamang kini sa regulatory requirements, ilabina sa pagbaton og balidong ECC ug pagsunod sa environmental standards.
Gipadayag sab ni Archival nga nakadawat siya og komunikasyon gikan sa DENR bahin sa partial lifting, ug posible nga limitado lamang ang operasyon sa pipila ka landfill cells nga adunay permit ug anaa pa sa testing phase.
Sa bahin sa DENR, gitataw nila nga ang partial lifting kondisyunal ug magdepende sa padayon nga pagsunod sa kompanya sa rehabilitation plan ug mitigation measures, ingon man sa koordinasyon sa mga hingtungdan nga sektor.
Ang landfill sa Barangay Binaliw gisirado human sa trahedya niadtong Enero 8 nga nakapukaw og daghang imbestigasyon ug mas hugot nga pagsusi sa kaluwasan sa landfill, environmental compliance, ug regulatory oversight. / CAV