Kon nadakpan pa sa mga NBI si Senador Bato dela Rosa kaniadtong miaging semana didto sa Senado, hayan mahisama kini sa nahitabo sab ni PRRD. Halos magkaparehas ang ilang sitwasyon.
Matod pa, adunay arrest warrant gikan sa International Criminal Court (ICC) og dali kaayo nga mipatuman ang pangagamhanan ni BBM. Sa kaso ni PRRD, deretso ang pagdakop kaniya sa airport gikan sa iyang byahe sa Hongkong. Pero sa kaso ni Bato, nakadagan pa siya og wa masakpi mao nga pakyas ang mga hinanib ni BBM nga dakpon siya.
Unsay basehan sa pagdakop kanila – ang arrest warrant kuno gikan sa ICC. Mahimo ba nga ipatuman ang maong warrant dinhi sa Pilipinas? Mao kini ang nahimong sumsuman sa panaglalis didto sa Korte Suprema karong bag-o lang.
Sa mga tawo nga nagtuo nga mahimong ipatuman ang ICC warrant dinhi sa Pilipinas, ang balaod nga ilang gisaligan mao ang RA 9851 o ang Philippine Act on Crimes Against International Humanitarian Law, Genocide, and Other Crimes Against Humanity.
Matod pa, gitugot niining maong balaod ang pagpatuman sa warrant gikan sa ICC, bisan pa man kon mipahawa na ang Pilipinas gikan sa maong kasabotan o Rome Statute.
Pero adunay bug-at kaayo nga punto nga gidalit si Senior Associate Justice Marvic Leonen kabahin niini.
Matod ni Leonen, gilatid lang sa RA 9851 ang mga bug-at kaayo nga mga krimen (substance) gikan sa Rome Statute pero wala iapil og butang sa balaod (RA 9851) ang mga pamaagi (procedure) unsaon kini pagpatuman, apil na ang probisyon kabahin sa pag-proseso sa pag-dakop ug pag-surrender ubos sa Rome Statute. Mao kini hinungdan, matod pa ni Justice Leonen, nga nagkinahanglan og balaod gikan sa Pilipinas nga maghisgot sa pagpatuman sa maong mga probisyon sa Rome Statute.
Sa pagka-karon, wala pay balaod nga naghisgot mahitungod niini ug tungod sa maong rason, klaro nga walay legal nga basehan ang pagpatuman sa ICC warrant dinhi sa Pilipinas.
Klaro sab nga kulang ug dili mahimong basehan ang RA 9851 aron dakpon ug i-surrender sa pamunoan ni BBM ang si bisan kinsa nga adunay arrest warrant gikan sa ICC.
Kon wa pa makadagan si Bato, hayan natanggong na siya sa The Hague og maghulat na lang kon kanus-a siya buhian sa ICC.
○ ○ ○
Pero bisan pa man sa maong mga klaro kaayo nga paghubad sa tanghaga sa gahom sa ICC dinhi sa Pilipinas, gawas pa sa dugang pamahayag ni SILG Jonvic Remulla nga walay local nga warrant of arrest nga na-issue, padayon lang gihapon ang paningkamot sa NBI Director nga pa-surenderon si Bato sa warrant sa ICC.
Gani, midugang pa si Remulla nga kon gikan lang kining maong “warrant” (nga gi-wara-wara sa irong buang nga trililing pero wala ipakita) sa ICC og dili gikan sa Interpol, dili gyod niya kini ipatuman dinhi sa Pilipinas.
Makita dinhi nga susama sa nahimo nang pinaka-importanteng trabaho karon sa NBI ang pagdakop kang Bato nga unta aduna may daghan kaayong mga krimen ug pangurakot nga wala pa masulbad og nagkinahanglan sa dali-dali nga pag-imbestigar sa NBI.
○ ○ ○
Karong mga panahona, mora’g natanom na sa kaisipan ug galamhan sa mga katawhan, labi na gyod diri sa Cebu, kadtong mga kongresista nga mibotar og Yes ug kadtong mibotar og No.
Kadtong mibotar og No, gipasalamatan sa mga katawhan tungod sa ilang de-prinsipyong baroganan ug sa paglaban sa husto ug angay nga labanan.
Kadtong mibotar og Yes, gitunglo, gipanghimaraot og gipahimangnoan nga puhon sa 2028 moabot na gyod ang adlaw sa panudya.