Bisan sa ilang, maingon ta, taas-taas na nga katungdanan, daghan lang gihapon nga mga mayor ang nailad karon sa gitawag og “award for a fee” or award nga dunay bayad.
Simple lang ang modus. Tagaan kunohay og award ang usa ka mayor tungod kay nakalusot siya sa pipila ka mga “assessments” kunohay ug tungod niini, aduna siyay madawat nga award nga “most outstanding mayor” unya ang iyang pangalan apil na kadtong nakadawat sab sa mga lainlaing lugar i-publish sa website sa tigpasiugda og makita kini dili lang sa nasod kondili sa tibuok kalibotan gyud.
Tiaw mo yan.
Siyempre, sakay pud dayon sa “front seat” ang mayor nga giduol, labi na kay giingnan siya nga dili tanang mayor ang makadawat, kadto lang nakapasar sa ilang “assessment.”
Dunay form nga pil-apan dayon tagaan dayon sa contact number sa focal person sa tigpasiugda aron makompleto ug ma-schedule dayon sa Manila ang awarding.
Paka-paka dayon ang mga “congratulations” labi na kay kasagaran sa mga mayor ganahan pud kaayo manghambog sa ilang kalampusan kunohay.
Aron makompleto ang kalipay, gawas dayon ang daghan kaayong mga tarpaulin nga nagpahibalo kunohay sa kalampusan sa mayor sa natad sa serbisyo publiko ug imantala kini sa mga lainlaing lugar sa lungsod ug usahay hangtod sa ubang mga kalungsoran.
Ang uban gani, tungod sa nag-awas-awas nga kalipay, magpa-publish gyud og ads sa mga pamantalaan para mogawas nga nagmalampuson gyud ang maong mayor sa iyang patigayon sa lungsod.
Sa dihang nikontak na ang focal person, diin nag-una dayon ang mainiton kaayong congratulations sa nanawag, diha na migawas ang reminder nga adunay bayrunon nga P250,000 sa mga nakadaog, kay apil kini sa package ug sa awarding ceremony unya puhon.
Ang uban, tungod kay naka-announce na man sa ilang award kunohay sa publiko, mapugos na lang og pangita sa kuwarta kay uwaw baya pud og bawion ang maong award nga daghan na ang nakahibalo. Ang uban sab, mapugos na lang og tawag sa ilang mga suki nga contractor o supplier aron maoy mo-sponsor sa bayad.
Human makabayad, maghulat na lang sila sa awarding rites nga adto gyud sa Manila diin mga dagkong opisyal kunohay ang segurado nga mo-attend.
○ ○ ○
Wala lang untay problema kon way nireklamo apan ang nahitabo, daghang mga mayor ang nireklamo ngadto sa DILG.
Napugos ang DILG og pagawas sa katin-awan.
Una, gipagawas ang 11 ka mga DILG-managed assessments, awards ug incentives. Nidistansiya sab ang DILG sa matawag og “lima-singko” nga mga award nga aktibo kaayo nga nagtikaw-tikaw sa social media karong mga panahona.
Unya nipagawas pa gyud og laing warning sa tanan – exercise prudence kuno, dili kay magpataka lang og tuo sa mga nanghatag sa award kay angay kuno sutaon usa og legit ba ni sila.
Agoy Noy.
Gilansangan pa gyud sa DILG sa pagpahinumdom nga tan-awon usa ang track record sa manghatag sa award, ang criteria nga ilang gibasehan sa award, ang paagi sa pagpili sa award, ilabi na gyud ang “profile” sa award-winning body apil ang mga miyembro niini, kay, (pun-an nako) daghan na ra ba kaayo karong mga panahona ang mga tulisan ug mga scammer.
Ageh, sakita pud.
○ ○ ○
Unsa may epekto sa gipagawas nga warning sa DILG? Una, wala gi-recognized o wala gitahod sa DILG ang maong mga award kay sutaon pa kon legit ba ang award-giving body.
Ikaduha, di mahimo nga gamiton ang maong mga “award” para sa mga DILG-managed awards like Seal of Good Governance.
Ikatulo, kon mogawas nga multo diay ang nanghatag og award, di ba uwaw paminawon para sa mga awardee kunohay nga natigok ang ilang “kuwarta” aron lang sila makadawat og award bisan di husto ug di sab sila angayan nga modawat?