Nindot panaminan sa tanang opisyales sa kagamhanan, ilabi na sa mga politiko, ang gihimo sa Bise Mayor sa Tagbilaran City nga si VM Adam Relson Jala.
Atol sa gihimong hiniusang rally batok sa korapsiyon kaniadtong miaging Dominggo, gitaho nga nipirma si VM Jala og usa ka notaryado nga dokumento nga “Waiver of Rights of Bank Secrecy of Bank Deposits.”
Kini nagpasabot nga nihatag si Jala sa pagtugot nga mahimong ukayon ang iyang mga deposito ug transaksiyon sa bangko aron mahibaw-an kon duna bay kalapasan nga nahimo mahitungod niini.
Gibaliwala ni Jala ang iyang katungod sa “secrecy” ubos sa RA 1495 o Bank Secrecy Law.
Kinsa kadtong gusto moutingkay sa mga deposito sa bangko ni VM Jala aron pagsuta kon aduna bay kalambigitan sa korapsiyon ang maong mga deposito sa bangko, mahimo nang buhaton karon.
Gawas pa niini, nipasalig sab si VM Jala nga hingpit nga mokooperar ug nisumiter sa kaugalingon sa gitawag og lifestyle check.
Buot ipasabot, andam sab si VM Jala nga utingkayon ang iyang mga kabtangan ug uban pa nga mga personal nga mga butang kon legal ba ug walay kalapasan sa balaod ang pag-angkon niini.
Dalaygon ang iyang gihimo ug angay lang nga hisgotan kini.
Ngano man?
Adunay daghan kaayo nga mga politiko nga diyosnon kaayo og nawong nga mosimba, mokalawat, magpabendisyon ug aktibo kaayo nga mopapel sa mga kalihukan sa simbahan ilabi na kon dunay prosesyon, pero hilabihan diay ka kurakot.
Wala’g tuo ug taga liog ang pagpangayo sa SOP, kikik o komisyon gikan sa mga supplier ug mga kontraktor. Aduna gani uban nga mangayo na sa ilang pahat bisan nagdagan pa ang papeles alang sa maong project ug wala pa mogawas ang Notice to Proceed (NTP) ug maoy hinungdan nga pirming maglabad ang ulo sa mga supplier ug kontraktor.
Obligadong dama ug walay mahimo ang mga supplier ug kontraktor gawas sa paghatag na lang sa gipangayo sa politiko kay dili man mapirmahan ang mga dokumento ug dili mogawas ang bayad kon way pirma.
Unya kasagaran kanila, bag-o pa gani nilingkod sa katungdanan, nakapamalit na dayon og mga mahalon nga mga butang, mga kayutaan, mga basakan, unya balik-balik lang og bakasyon sa gawas sa nasod ug sama sa way kaluya ang ilang gihimong shopping o pangumpra sa mga mahalong mga butang.
Magkadaghan ang ilang mga napalit nga mga mahalong mga butang, nagakadako sab ang ilang mga deposito sa bangko kay usahay, maglisod man sab sila kon maghupot og cash pirmi sa ilang panimalay, maayo man tong isulod lang sa bangko kay wala may makawat sa ilang panimalay.
Tungod sa Bank Secrecy Law, malinawon ang ilang mga hunahuna nga dili mautingkay ang ilang mga tinigom kay protektado man sila sa balaod, ug mautingkay lang kini kon duna silay pagahimuon nga “waiver” sa maong katungod.
Buot ipasabot, kon walay waiver, dili gyud mautingkay ang mga tinaguang deposito sa mga kurakot nga mga opisyal ug magpabilin nga imposible kini nga mahibaw-an sa katawhan. Magpadayon gihapon ang wala’g tuo nga kawat ug pangurakot sa katungdanan.
Ang pangutana - karon nga gihimo na man kini ni VM Jala, aduna ba kahay laing “isog” nga opisyal nga mohimo sab sa susama nga notaryadong deklarasyon?
Importante kini kay adunay ginaingon nga kon wala kay gitagoan, wala kay angay kahadlokan.
Mao lamang kini ang nindot nga ehemplo nga angay panaminan ug sundon aron magbunga gyud ang kalihukan batok sa korapsiyon.