Diputado: Solusyon sa kamahal sa isda

Cuentas Claras
Diputado
Diputado(File Photo)

Sa akong paminaw, mora’g karon pa ni mahitabo nga 139 ka buok opisyales ug kawani sa National Food Authority (NFA) pinangulohan ni NFA Administrator Roderico Bioco ang gipaubos sa preventive suspension sa Ombudsman tungod sa ilang pagbaligya sa ilang stock nga humay ngadto sa 2 ka mga pribadong magpapatigayon.

Dili kay usa o duha ka mga empleyado lang kondili 139 gyud ka buok.

Susmariosep.

Matod pa sa balita, gibaligya sa NFA ang balor og 75,000 ka mga sako sa humay sa kantidad nga 93.75 milyunes ka pesos.

Nganong didto man sa mga pribadong magpapatigayon ibaligya nga matod pa, kon duna man gani angay ibaligya kay daan na ang maong buffer stock, adto unta kini sa mga ahensiya sa gobiyerno o sa mga kadiwa centers, mao kini ang pangutana nga nagtangag og dakong ganti.

Unsa man kahay rason nga gibuhat man nila kini? Gisunod ba nila ang hustong proseso sa pagbaligya sa ilang buffer stock?

Mao kini ang mga pangutana nga angay tubagon sa mga namunoan sa NFA.

Buyno, dili sab husto nga hukman dayon ang mga hingtungdan sa NFA tungod kay giimbestigar pa man ang maong isyo. Angay hinumdoman nga ang pagpaubos kanila sa preventive suspension wala magpasabot nga sad-an na gyod sila. Ang tumong sa preventive suspension mao ang pagpreserbar sa ebidensiya ug mga testigos ug dili maapektuhan ang integridad sa mga dokumento o unsa man nga ebidensiya.

○ ○ ○

Kon makahatag ang mga hingtungdan nga NFA officials og tukma ug legal nga pagpasabot, nagtuo ako nga makabalik ra gihapon sila sa ilang trabaho.

Pero dunay dakong problema.

Dinhi sa ato, basta gani mogawas na ang imong ngalan sa lista sa mga kunohay nangurakot, o kaha duna nay kaso sa Ombudsman unya mapatik sa pamantalaan o isibya sa radyo o kaha sa Facebook, automatic na dayon mopagawas og hukom ang katawhan –sad-an ang gipangkiha ug angay silutan.

Unfair kini kay sama sa presumed guilty na daan ang akusado. Malimpiyo lang ang iyang ngalan kon ipatik na usab sa pamantalaan ang order sa korte nga nag-abswelto sa akusado.

○ ○ ○

Unsay rason ngano nga nagnihit ang isda sa Bohol? Ug tungod kay nihit man ang supply, moresulta kini sa kamahal sa presyo sa isda.

Matod pa sa usa ka kanhi regional director sa BFAR-7, nagnihit kay kulang ang supply sa isda. Buot ipasabot ang total nga gidaghanon sa makuha nga isda dili paigo sa inadlaw nga panginahanglan sa mga tawo.

Matod pa sa maong tinubdan, adunay short-term ug long-term solution sa maong problema.

Short-term kon mokuha og isda gikan sa ubang probinsiya ug dad-on ngadto sa Bohol.

Long-term kon butangan og fish cages ang lainlaing mga lugar sa probinsiya nga angay butangan, dili kay butangan lang tungod sa pamo­litika. Nindot sab i-develop ang aquaculture sa maong probinsiya, usa na niini mao ang paghimo og mariculture zone, pinaagi sa usa ka ordinansa.

Long-term kon tugotan ang commercial fishers nga mangisda sulod sa gitawag og municipal waters pero adto lang sa 10 ngadto sa 15 kilometros gikan sa piliw.

Pero ang problema, daghan sa mga mayor dili uyon niini. Ngano man?

Basin makulban og kaldero ang lokal nga mga mangingisda ug ika-duha, proteksiyon sab sa kinaiyahan. Dako ang ilang pagtuo nga kon tugtan ang commercial fishers nga mangisda sa municipal waters, mangaguba ang corrals ug ubang mga parte sa kinaiyahan.

Ang solusyon – tapukon ug maghimo ug coops ang mga mananagat aron sila ang mopalit dayon mobaligya sa mga isda gikan sa commercial fishers. Aron malikayan ang kadaot sa kinaiyahan, nindot kon pakuyogan sa “sea marshalls” ang kada barko o sakayan sa commercial fishers aron pagseguro nga dili kini mahitabo.

Trending

No stories found.

Just in

No stories found.

Branded Content

No stories found.
SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph